60%-იანი ზრდა ერთ თვეში – როგორ იქცა დაფნა საქართველოს ერთ-ერთ მთავარ საექსპორტო კულტურად
საქართველოს აგრარული სექტორისთვის 2026 წლის დასაწყისი ერთ-ერთი გამორჩეული კულტურის – დაფნის ფოთლის ექსპორტის მნიშვნელოვანი ზრდით აღინიშნა. ბოლო წლების განმავლობაში დაფნა სტაბილურად იქცა იმ პროდუქტად, რომელსაც ქართულ საექსპორტო კალათაში მზარდი წილი უკავია.
წლევანდელი თებერვლის მონაცემები ადასტურებს, რომ საერთაშორისო ბაზრებზე ქართულ ნედლეულზე მოთხოვნა არა მხოლოდ შენარჩუნებულია, არამედ მკვეთრად პროგრესირებს, რაც ადგილობრივი მწარმოებლებისთვის ახალ პერსპექტივებს აჩენს.
ძირითადი მაჩვენებლები: თებერვალი 2026
მიმდინარე წლის თებერვალში საქართველოდან ექსპორტირებულია 803 ტონა დაფნის ფოთოლი, რამაც ქვეყანას 3.2 მლნ აშშ დოლარის შემოსავალი მოუტანა. შარშანდელ ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ზრდა შთამბეჭდავია:
- ექსპორტირებული რაოდენობა გაიზარდა 60%-ით (301 ტონით მეტი);
- ექსპორტის ღირებულება გაიზარდა 51%-ით (1.1 მლნ აშშ დოლარით მეტი).
აღსანიშნავია, რომ 2021 წლიდან მოყოლებული, საექსპორტო ფასი მზარდი ტენდენციით ხასიათდება. თუ ადრეულ წლებში ფასები შედარებით დაბალი იყო, 2025 წლის მონაცემებით, საშუალო საექსპორტო ფასმა კილოგრამზე 4.2 აშშ დოლარს მიაღწია, რაც პროდუქტის ხარისხის გაუმჯობესებაზე და საერთაშორისო ბაზარზე ქართული დაფნის პრესტიჟის ზრდაზე მიუთითებს.
მცირე ანალიზი და ბაზრების გეოგრაფია
მონაცემების ანალიზი აჩვენებს, რომ ქართული დაფნის ექსპორტი კონცენტრირებულია ორ ძირითად მიმართულებაზე, თუმცა წილობრივი გადანაწილება საინტერესოა:
- ჩინეთი (68%): აზიური ბაზარი რჩება მთავარ სტრატეგიულ პარტნიორად. ჩინეთის მხრიდან მაღალი მოთხოვნა განპირობებულია როგორც კულინარიული, ისე ფარმაცევტული ინდუსტრიის ინტერესებით.
- რუსეთი (22%): ტრადიციული ბაზარი კვლავ ინარჩუნებს მნიშვნელოვან წილს, თუმცა ჩინეთის დომინირება ბაზრების დივერსიფიკაციის კარგ მაგალითს იძლევა.
რაოდენობრივი ზრდის (60%) და ღირებულებითი ზრდის (51%) შორის მცირე სხვაობა მიუთითებს იმაზე, რომ ექსპორტის მოცულობა უფრო სწრაფად იზრდება, ვიდრე ჯამური შემოსავალი, რაც შესაძლოა გამოწვეული იყოს ბაზარზე მიწოდების მკვეთრი მატებით ან კონკრეტული მსხვილი პარტიების ფასდათმობით. თუმცა, 4.2 დოლარიანი ნიშნული კილოგრამზე მაინც ძალიან მაღალ და კონკურენტუნარიან მაჩვენებლად რჩება.
დაფნის ფოთლის ექსპორტში დაფიქსირებული 60%-იანი ნახტომი ადასტურებს, რომ აღნიშნულ კულტურას საქართველოში სერიოზული ეკონომიკური პოტენციალი აქვს.
ფასების ზრდის 5-წლიანი ციკლი და ჩინეთის მსგავსი გიგანტური ბაზრის ათვისება მიანიშნებს, რომ დარგში ინვესტირება და გადამამუშავებელი სიმძლავრეების გაფართოება სამომავლოდ კიდევ უფრო მეტ სარგებელს მოუტანს ქართველ ფერმერებს. მთავარ გამოწვევად რჩება ხარისხის სტაბილურობის შენარჩუნება და ახალი, ევროპული ბაზრების ათვისება პრემიუმ სეგმენტში დასამკვიდრებლად.