ბოთტნეულის თესვის წესები: როდის ველოდოთ პირველ აღმონაცენს?

იმის ცოდნა, თუ რა დრო სჭირდება ამა თუ იმ კულტურის აღმოცენებას, ფერმერსა და მებაღეს ზედმეტი შფოთვისგან ათავისუფლებს.

ეს გვეხმარება დროულად შევამჩნიოთ პრობლემა და ვიმოქმედოთ.

იდეალური აღმოცენებისთვის აუცილებელია ოპტიმალური პირობები: ნიადაგის ტემპერატურა 18-24°C, მუდმივი ტენიანობა (ზედმეტი დატბორვის გარეშე) და ახალი თესლი (არაუმეტეს 2 წლისა).

სწრაფი აღმოცენება (4-დან 10 დღემდე)

• სიმინდი (4-10 დღე): საჭიროებს თბილ ნიადაგს – მინიმუმ 15°C, იდეალურია 18-21°C. ცივ რეგიონებში დათესვა რეკომენდებულია მხოლოდ მაშინ, როცა ნიადაგი სტაბილურად გათბება.
• ლობიო (5-8 დღე): თბილ ნიადაგში ძალიან სწრაფად ამოდის. ვერ იტანს ზედმეტ წყალს – ჭარბი ტენიანობისას თესლი აღმოცენებამდე ლპება.
• პომიდორი (7-10 დღე): თუ 14 დღის განმავლობაში ყლორტი არ გამოჩნდა, თესლი ან უვარგისია, ან გარემოა ძალიან ცივი. ოპტიმალურია 21-24°C. ზამთრის მიწურულს, შენობაში ჩითილის გამოყვანისას, თერმული ხალიჩის გამოყენება საგრძნობლად აუმჯობესებს შედეგს.
• ყაბაყი და გოგრა (7-10 დღე): დიდი თესლი ენერგიულად ღვივდება. მათი დათესვა ღია გრუნტში შეიძლება მაშინვე, როგორც კი ნიადაგი 15°C-ს მიაღწევს.
• კიტრი (7-10 დღე): უკიდურესად მგრძნობიარეა სიცივის მიმართ. თბილ ნიადაგში სწრაფად ამოდის, თუმცა 15°C-ზე დაბალ ტემპერატურაზე განვითარებას წყვეტს.

საშუალო და სპეციფიკური ვადები (6-დან 14 დღემდე)

• საზამთრო (6-12 დღე): ესაჭიროება ძალიან თბილი ნიადაგი – 21-29°C. ნუ იჩქარებთ დათესვას, სანამ მიწა კარგად არ გათბება.
• წიწაკა (8-14 დღე): ცხარე ჯიშებს (ჰაბანერო, კაიენი) შესაძლოა 21 დღეც დასჭირდეთ. საჭიროებს მუდმივ სითბოს; თუ ტემპერატურა 18°C-ზე დაბლა დაეცემა, აღმოცენების პროცესი კვირებით ფერხდება.
• ხახვი (7-10 დღე): თესლით დათესვისას საჭიროა ადრეული სტარტი (ყინვებამდე 10-12 კვირით ადრე). საიმედო შედეგისთვის ხშირად იყენებენ ბოლქვებს (კოხი).

ნელი აღმოცენება (14-დან 21 დღემდე)

• სტაფილო (14-21 დღე): ყველაზე „ზარმაცი“ ბოსტნეულია. მთავარი საიდუმლოა სამი კვირის განმავლობაში ნიადაგის მუდმივი ტენიანობის შენარჩუნება. ზედაპირის ერთხელ გამოშრობაც კი დამღუპველია გაღვივებული თესლისთვის. ტენის შესანარჩუნებლად შეგიძლიათ კვლებზე მუყაოს ან ტომრის გადაფარება აღმოცენებამდე.

რა აფერხებს აღმოცენებას?

1. ცივი ნიადაგი: ყველაზე გავრცელებული მიზეზი. თესვამდე აუცილებლად შეამოწმეთ ტემპერატურა თერმომეტრით.
2. გამოშრობა: დათესვის შემდეგ ნიადაგის თუნდაც ერთი დღით გამოშრობა პროცესს აჩერებს.
3. ძველი თესლი: 2-3 წლის შემდეგ თესლის სიცოცხლისუნარიანობა მკვეთრად ეცემა.
4. ზედმეტად ღრმად დათესვა: ოქროს წესი – თესლი უნდა დაიმარხოს საკუთარ დიამეტრზე მხოლოდ 2-3-ჯერ უფრო ღრმად.

აღმოცენების სწრაფი გზამკვლევი

ეს ცხრილი დაგეხმარებათ დათესვის ოპტიმალური დროისა და პირობების განსაზღვრაში:

კულტურა	აღმოცენების ვადა (დღე)	ნიადაგის მინ. ტემპერატურა	იდეალური ტემპერატურა
ლობიო	5-8 დღე	16°C	21-27°C
სიმინდი	4-10 დღე	15°C	18-21°C
კიტრი	7-10 დღე	15°C	21-30°C
ყაბაყი / გოგრა	7-10 დღე	15°C	21-30°C
პომიდორი	7- 10 დღე	15°C	21-24°C
ხახვი (თესლი)	7-10 დღე	10°C	18-24°C
საზამთრო	6-12 დღე	21°C	21-29°C
წიწაკა	8-21 დღე	18°C	21-27°C
სტაფილო	14-21 დღე	7°C	15-21°C

მებაღის ოქროს წესი:

• ტენიანობა: სტაფილოსა და წიწაკისთვის ნიადაგის ზედაპირი  აღმოცენებამდე არცერთი საათით არ უნდა გამოშრეს.
• სიღრმე: რაც უფრო პატარაა თესლი, მით უფრო ახლოს უნდა იყოს ზედაპირთან.
• თერმომეტრი: ნუ დაეყრდნობით მხოლოდ ჰაერის ტემპერატურას, ნიადაგი გაცილებით ნელა თბება.

დაიმახსოვრეთ: თესლი თავად იშვიათადაა „ზარმაცი“. თუ ის არ ამოდის, როგორც წესი, ნიადაგია ზედმეტად ცივი.