ხახვის მოყვანის ტექნოლოგია: გადარგვა და დაფესვიანების, ბოლქვის ზრდის ეტაპები
ხახვის კულტურის წარმოებაში გადარგვისა და პირველადი დაფესვიანების ფაზა გადამწყვეტია მაღალი მოსავლიანობის საფუძვლის ჩასაყრელად. ამ ეტაპზე დაშვებული შეცდომები პირდაპირ აისახება ბოლქვის ფორმირებასა და მცენარის განვითარების მაჩვენებელზე.
გადასარგავად საუკეთესოა ჯანსაღი, კარგად განვითარებული, 6-8 კვირის ჩითილი, რომელსაც 3-4 ნამდვილი ფოთოლი აქვს განვითარებული.
გადარგეთ დღის გრილ საათებში (დილას ან საღამოს), რათა შეამციროთ მცენარის სტრესი და გაზარდოთ გადარჩენის შანსი.
ნიადაგის მომზადება და დარგვის სქემა
ხახვი საჭიროებს კარგად მომზადებულ, ნოყიერ და დრენირებულ ნიადაგს.
-
- დაშორება რიგში: 7.5-10 სმ.
- დაშორება რიგებს შორის: 15-20 სმ.
მნიშვნელოვანია: ჩითილი უნდა დაირგას ვერტიკალურად და ზედაპირულად. ბოლქვის ჩასახვის ადგილი უნდა დარჩეს ნიადაგის ზედაპირზე ან მასზე ოდნავ ზემოთ.
ზედმეტად ღრმად დარგვა იწვევს ბოლქვის ლპობას ან მის არასწორ ფორმირებას.
მართვა გადარგვის შემდგომ პერიოდში
- მორწყვა: გადარგვისთანავე მორწყეთ მსუბუქად, შემდეგ ზომიერად, რომ ნიადაგი მუდმივად ტენიანი უნდა იყოს, რათა ფესვთა სისტემა სწრაფად განვითარდეს. ჭარბად არ მორწყათ, გაფრთხილდით და მოერიდეთ დატბორვას, რადგან ხახვი ჭარბი ტენის მიმართ მგრძნობიარეა.
- კვება: ფესვების ზრდის სტიმულირებისთვის რეკომენდებულია ფოსფორით მდიდარი „სტარტერ“ სასუქების გამოყენება.
- სარეველების კონტროლი: ამ ეტაპზე სარეველებთან ბრძოლა კრიტიკულია, რადგან ხახვი სუსტი კონკურენტია და სარეველები მას იოლად ჩაგრავენ.
- მავნებლები და დაავადებები: აწარმოეთ მუდმივი მონიტორინგი თრიფსებზე და ისეთ დაავადებებზე, როგორიცაა ფესვის სიდამპლე.
გადარგვის დროს გამოჩენილი ყურადღება უზრუნველყოფს მცენარის ერთგვაროვან განვითარებას, ჯანსაღ ზრდას და, საბოლოო ჯამში, მაღალხარისხიან მოსავალს.
ხახვის ბოლქვის ფორმირება, კვება და მართვის სტრატეგია
მას შემდეგ, რაც მცენარე დაასრულებს აქტიური ვეგეტაციის (ფოთლების ზრდის) ფაზას, იწყება ბოლქვის ფორმირების ეტაპი. ეს პროცესი დამოკიდებულია დღის ხანგრძლივობაზე, ტემპერატურასა და, რაც მთავარია, სწორ აგროტექნიკაზე.
თუ ვეგეტაციის დასაწყისში მცენარეს აზოტი სჭირდებოდა ფოთლების მასის გასაზრდელად, ბოლქვის ფორმირებისას პრიორიტეტები იცვლება:
- აზოტის (N) შემცირება: ზედმეტი აზოტი ამ ეტაპზე იწვევს ფოთლების ჭარბ ზრდას ბოლქვის ხარჯზე, რაც ნაყოფს არასტაბილურს ხდის და შენახვის ვადას ამცირებს.
- კალიუმის (K) გაზრდა: კალიუმი პასუხისმგებელია შაქრებისა და სახამებლის ტრანსპორტირებაზე ფოთლებიდან ბოლქვში. იგი აუმჯობესებს ბოლქვის ზომას, სიმკვრივესა და შენახვისუნარიანობას.
- ფოსფორი (P): აგრძელებს ფესვთა სისტემის მხარდაჭერას, რაც აუცილებელია ნივთიერებათა უწყვეტი შეთვისებისთვის.
ბოლქვის ფორმირებისას ხახვი ბევრ წყლალ მოითხოვს.
- ტენიანობის სტაბილურობა: წყლის დეფიციტმა ამ დროს შესაძლოა გამოიწვიოს ბოლქვის ზრდის შეფერხება ან მისი ნაადრევი „დაძინება“.
- მორწყვის შეწყვეტა: მოსავლის აღებამდე დაახლოებით 2-3 კვირით ადრე მორწყვა უნდა შეწყდეს. ეს ეხმარება ბოლქვს დამწიფებაში, გარსის გამაგრებასა და ყელის დახურვაში, რაც აუცილებელია მის ხანგრძლივად შენახვისთვის.
მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ ხახვის ყოველი ახალი ფოთოლი ნიშნავს ბოლქვის ერთ ახალ რგოლს. რაც უფრო ჯანსაღი და მრავალრიცხოვანია ფოთლები ბოლქვის ფორმირების დაწყებამდე, მით უფრო დიდი იქნება ნაყოფი. ნუ დაუშვებთ ფოთლების დაზიანებას მავნებლებით (თრიფსები) ან სხვა დაავადებებით (ჭრაქი) ამ ეტაპზე.
პრაქტიკული რჩევა: თუ ხედავთ, რომ ხახვის „ყელი“ (ღერო) რბილდება და ფოთლები ძირს ეცემა, ეს ნიშნავს, რომ მცენარემ დაასრულა ზრდა და დაიწყო დამწიფების ბუნებრივი პროცესი.
ამ დროს ნიადაგის გაფხვიერება და დამატებითი კვება აღარ არის მიზანშეწონილი.