საზამთროს წარმოების სახელმძღვანელო – მიწის მომზადებიდან მოსავლის აღებამდე
საზამთრო მაღალშემოსავლიანი კულტურაა, რომელიც განსაკუთრებით კარგ შედეგებს იძლევა მართვადი სარწყავი სისტემების პირობებში.
სწორი მენეჯმენტის შემთხვევაში, ფერმერებს შეუძლიათ მიიღონ უხვი მოსავალი, სასურველი ზომის და მაღალი საბაზრო მოთხოვნის ნაყოფი.
საზამთრო მგრძნობიარეა ნიადაგის არასწორი მომზადების, ნიადაგის განოყიერებისა და მავნებლებთან ბრძოლის დაუბალანსებული ღონისძიებების მიმართ.
წინამდებარე სახელმძღვანელო მოიცავს კომერციული წარმოების სრულ ციკლს.
- ნაკვეთის შერჩევა და ნიადაგის მოთხოვნები
- ნიადაგის ტიპი: შეარჩიეთ კარგად დრენირებული ქვიშნარი ნიადაგი. მოერიდეთ მძიმე თიხნარებს, რადგან ისინი იწვევს წყლის დაგუბებასა და ფესვების ლპობას.
- მჟავიანობა: ნიადაგის pH უნდა მერყეობდეს 5.5-დან 7.0-მდე.
- თესლბრუნვა: არ დარგათ საზამთრო იქ, სადაც ბოლო 2-3 სეზონის განმავლობაში მოჰყავდათ გოგრისებრთა ოჯახის წარმომადგენლები (საზამთრო, ნესვი, კიტრი, გოგრა).
- წყალი: უზრუნველყავით წვდომა საიმედო სარწყავ სისტემასთან.
- მიწის მომზადება და ბაზალური განოყიერება
- დამუშავება: ნაკვეთი გაასუფთავეთ ნარჩენებისგან. მოხანით ღრმად (25-30 სმ.) და დააფარცხეთ ნიადაგის სტრუქტურის გასაუმჯობესებლად.
- ორგანული სასუქი: შეიტანეთ 10-15 ტონა კარგად გადამწვარი ნაკელი ჰექტარზე ნიადაგის საბოლოო დამუშავებისას.
- მინერალური სასუქი: გამოიყენეთ კომპლექსური სასუქი (მაგ. NPK 10-20-10) 400-500 კგ/ჰა-ზე და ჩაკვებეთ თესვამდე.
- თესვა და დარგვის სქემა
პოპულარული ჯიშები: Sugar Baby, Crimson Sweet და Charleston Gray. გამოიყენეთ მხოლოდ სერტიფიცირებული თესლი.
- დაშორება: რიგებს შორის 2.0-2.5 მეტრი; მცენარეებს შორის 60-90 სმ.
- თესლის დამუშავება: გამოიყენეთ ტირამის ან მეტალაქსილის ბაზაზე დამზადებული პრეპარატები ნიადაგისმიერი დაავადებებისგან დასაცავად.
- სარეველების კონტროლი: დათესვისთანავე (აღმოცენებამდე) გამოიყენეთ ნიადაგის ჰერბიციდი პენდიმეტალინი (2.5-3 ლიტრი/ჰა).
- კვების პროგრამა (გამოკვება)
| ეტაპი | სასუქი | დოზა (ჰექტარზე) | მიზანი |
| აღმოცენებიდან 2 კვირა | შარდოვანა (Urea) | 100 კგ | ვეგეტატიური მასის ზრდა |
| ყვავილობის სტადია | კალციუმის ნიტრატი (CAN) | 150 კგ | ყვავილობისა და ნასკვის ხელშეწყობა |
| ნაყოფის განვითარება | კალიუმით მდიდარი NPK (მაგ. 15-5-30) | 200 კგ | ნაყოფის ზომა, სიტკბო და სიმკვრივე |
- მცენარეთა დაცვა: მავნებლები და დაავადებები
მავნებლების კონტროლი
- ადრეული ვეგეტაცია: იმიდაკლოპრიდი (5 მლ. / 20 ლ. წყალზე) – ბუგრებისა და ფრთათეთრების წინააღმდეგ.
- ყვავილობამდე: აბამექტინი (10 მლ./ 20 ლ. წყალზე) – თრიპსებისა და ტკიპების წინააღმდეგ.
- ნაყოფის განვითარება: ლამბდა-ციჰალოტრინი (10 მლ. / 20 ლ. წყალზე) – ხვატარებისა და ნაყოფის მავნებლებისთვის.
- ორგანული ალტერნატივა: ნიმის ზეთი (30 მლ. / 20 ლ. წყალზე) – გამოიყენეთ მოსავლის აღების წინ.
დაავადებების მართვა
- პრევენცია: მანკოცები (50გრ. / 20 ლ. წყალზე) ყოველ 7-10 დღეში ნესტიან ამინდში.
- ნაცარი და ანთრაქნოზი: დიფენოკონაზოლი (5 მლ. / 20 ლ. წყალზე).
- ჭრაქი: მეტალაქსილისა და მანკოცების ნაზავი (50 გრ. / 20 ლ. წყალზე).
- მოსავლის აღება და შენახვა
საზამთრო მწიფეა, როდესაც:
- ნაყოფის ყუნწი ხმება.
- ნაყოფის ქვედა მხარე (მიწასთან შეხების ადგილი) ყვითლდება.
- ნაყოფზე ხელის დაკაკუნებისას ისმის ყრუ ხმა.
მოსავლიანობა: სწორი აგროტექნიკის პირობებში შესაძლებელია 25-45 ტონა/ჰა მოსავლის მიღება.
გაფრთხილება: ინფორმაცია მოცემულია საგანმანათლებლო მიზნებისთვის. ყოველთვის წაიკითხეთ პრეპარატის ეტიკეტი, დაიცავით უსაფრთხოების ნორმები და გამოიყენეთ დამცავი ტანსაცმელი შეწამვლისას.