შეიძლება თუ არა პლასტმასის ბოთლის მრავალჯერად გამოყენება და არის თუ არა ის ჯანმრთელობისთვის საზიანო

რატომ არ არის რეკომენდებული ერთჯერადი PET-ბოთლების ხანგრძლივად გამოყენება და რა უნდა ვიცოდეთ მათი სწორად შენახვის შესახებ?

პლასტმასის ბოთლის ხელახლა გამოყენება ბევრ ოჯახში ჩვეულებრივი პრაქტიკაა. სასმელი წყლის, წვენის, მცენარეული ნაყენისა თუ სხვა სითხის დაცლის შემდეგ ბოთლს რეცხავენ და კვლავ იყენებენ. განსაკუთრებით ხშირად ეს ხდება სოფლებში და საოჯახო მეურნეობებში, სადაც კონტეინერის მეორედ გამოყენება ეკონომიური და პრაქტიკული გამოსავალია.

მაგრამ რამდენად უსაფრთხოა ასეთი ჩვევა?

პასუხი ერთმნიშვნელოვანი არ არის. თავად პლასტმასის ბოთლთან მოკლევადიანი შეხება ავტომატურად არ ნიშნავს ჯანმრთელობისთვის საფრთხეს, თუმცა ერთჯერადი გამოყენებისთვის განკუთვნილი ბოთლის მრავალჯერადად გამოყენებას გარკვეული რისკები ახლავს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ბოთლი სათანადოდ არ ირეცხება, დიდხანს ინახება, ზიანდება ან მაღალი ტემპერატურის პირობებში გამოიყენება.

რა არის PET და რატომ გამოიყენება ბოთლების დასამზადებლად?

სასმელი წყლისა და სხვადასხვა სასმლის ბევრი ბოთლი დამზადებულია PET-ისგან _ პოლიეთილენტერეფთალატისგან.

ეს პლასტმასა ჩვეულებრივ აღინიშნება ციფრი 1-ით, რომელიც მოთავსებულია გადამუშავების სამკუთხედის სიმბოლოში, ან აღნიშვნით PET/PETE.

PET ფართოდ გამოიყენება სასმელი წყლისა და გამაგრილებელი სასმელების ბოთლების, ასევე ზოგიერთი საკვები პროდუქტის შეფუთვისთვის. მას აფასებენ სიმსუბუქის, გამჭვირვალობის, სიმტკიცისა და სითხის გაჟონვისგან დაცვის გამო.

თუმცა კონკრეტული ბოთლი უნდა გამოიყენებოდეს მწარმოებლის დანიშნულების შესაბამისად. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია განსხვავება ერთჯერადი გამოყენებისთვის განკუთვნილ ბოთლსა და მრავალჯერადი გამოყენებისთვის სპეციალურად დამზადებულ ჭურჭელს შორის.

მთავარი პრობლემა _ მიკრობები

PET-ბოთლის მრავალჯერადი გამოყენებისას ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი რისკი მიკროორგანიზმების გამრავლებას უკავშირდება.

ბოთლის ყელში და თავსახურის შიდა ზედაპირზე შეიძლება დარჩეს სასმლის მცირე ნარჩენები. ტენიან და დახურულ გარემოში მიკროორგანიზმებისთვის ხელსაყრელი პირობები იქმნება.

განსაკუთრებით პრობლემურია ბოთლის გამოყენება მაშინ, როდესაც მას ერთი ადამიანი პირდაპირ პირით სვამს და შემდეგ ისევ ხურავს. ბოთლის ზედაპირზე და ყელზე ხელიდან, პირიდან და გარემოდან მოხვედრილი მიკროორგანიზმები შეიძლება გამრავლდეს.

თუ ბოთლი მხოლოდ წყლით გამოივლება და სათანადოდ არ გაირეცხება, მისი ხელახალი გამოყენებისას დაბინძურების რისკი იზრდება.

კიდევ უფრო მეტი სიფრთხილეა საჭირო ტკბილი სასმელებისა და საკვები პროდუქტების შემთხვევაში

თუ ბოთლში ინახებოდა წვენი, ტკბილი სასმელი, რძიანი პროდუქტი, მცენარეული ნაყენი ან სხვა საკვები სითხე, მისი ზედაპირის სათანადოდ გაწმენდა უფრო მნიშვნელოვანია.

შაქრებისა და ორგანული ნივთიერებების ნარჩენები მიკროორგანიზმებისთვის საკვები გარემოს შექმნას უწყობს ხელს.

ამიტომ ერთჯერადი PET-ბოთლის ხანგრძლივად გამოყენება სხვადასხვა საკვები პროდუქტის შესანახად კარგი პრაქტიკა არ არის.

მაღალი ტემპერატურა და მზის პირდაპირი სხივები

პლასტმასის ბოთლების გამოყენებისას კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია ტემპერატურა.

PET-ბოთლი არ უნდა გამოვიყენოთ ცხელი სითხეების შესანახად, თუ კონკრეტულად ამისთვის არ არის შექმნილი.

მაღალი ტემპერატურის ზემოქმედებამ შეიძლება შეცვალოს პლასტმასის თვისებები და გაზარდოს გარკვეული ნივთიერებების საკვებსა და სასმელში გადასვლის ალბათობა.

ამიტომ განსაკუთრებით არასასურველია პლასტმასის ბოთლის:

• ცხელი წყლით ან სხვა ცხელი სითხით შევსება;
• მზეზე ხანგრძლივად დატოვება;
• მანქანაში ან სხვა ძლიერ გაცხელებულ სივრცეში შენახვა;
• გამათბობელ მოწყობილობასთან ახლოს დატოვება;
• მაღალი ტემპერატურის პირობებში საკვები პროდუქტის შესანახად გამოყენება.

ცივი სასმლისთვის გამოყენებული PET-ბოთლის ხანმოკლე მოხმარება და ცხელ გარემოში არშენახვა გაცილებით ნაკლებ პრობლემას ქმნის, ვიდრე ბოთლის ხანგრძლივი და არასწორი გამოყენება.

ქიმიური ნივთიერებების საკითხი

ხშირად გვხვდება მოსაზრება, თითქოს PET-ბოთლი ჩვეულებრივ პირობებშიც აუცილებლად გამოყოფს დიდი რაოდენობით მავნე ქიმიურ ნივთიერებებს. ასეთი კატეგორიული შეფასება სწორი არ არის.

საკვებთან შეხებისთვის განკუთვნილი PET შეფუთვა შესაბამისი უსაფრთხოების მოთხოვნების დაცვით იწარმოება. ჩვეულებრივი გამოყენების პირობებში PET-ისგან ჯანმრთელობისთვის სახიფათო ნივთიერებების მნიშვნელოვანი რაოდენობით გამოყოფა მოსალოდნელი არ არის.

თუმცა ტემპერატურის, მზის სხივების, ხანგრძლივი შენახვის, ბოთლის დაზიანებისა და სხვა ფაქტორების გავლენა მაინც გასათვალისწინებელია.

ამიტომ ყველაზე უსაფრთხო მიდგომაა მარტივი პრინციპის დაცვა: ერთჯერადი ბოთლი ნუ ვაქცევთ ხანგრძლივი გამოყენების მუდმივ ჭურჭლად.

დაკაწრული და დაზიანებული ბოთლი — განსაკუთრებით არასასურველია

ბოთლის მრავალჯერადი გამოყენებისას მისი ზედაპირი შეიძლება დაიკაწროს, დეფორმირდეს ან დაზიანდეს.

ასეთ მცირე ნაკაწრებსა და უსწორმასწორო ადგილებში ბაქტერიებისა და სხვა მიკროორგანიზმების მოცილება უფრო რთული ხდება.

თუ ბოთლი:

• დაიკაწრა;
• დეფორმირდა;
• შეიცვალა მისი გამჭვირვალობა ან ზედაპირის მდგომარეობა;
• აქვს დაზიანებული ყელი ან თავსახური;
• შეიძინა უჩვეულო სუნი.

მისი ხელახლა გამოყენება აღარ არის რეკომენდებული.

თუ მაინც გვჭირდება ბოთლის ხელახლა გამოყენება

ზოგჯერ ადამიანებს მაინც უწევთ ბოთლის დროებით ხელახლა გამოყენება. ასეთ შემთხვევაში რამდენიმე მარტივი წესის დაცვა რისკს ამცირებს.

პირველი _ გამოიყენეთ მხოლოდ ცივი სითხისთვის.

მეორე _ ყოველი გამოყენების შემდეგ ბოთლი კარგად გარეცხეთ. მხოლოდ წყლით გამოვლება საკმარისი არ არის, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ბოთლში წყლის გარდა სხვა სასმელი ან საკვები პროდუქტი ინახებოდა.

მესამე _ კარგად გააშრეთ. ნესტიანი და დახურული ჭურჭელი მიკროორგანიზმებისთვის ხელსაყრელ გარემოს ქმნის.

მეოთხე _ ნუ დატოვებთ მზეზე ან სიცხეში.

მეხუთე _ არ გამოიყენოთ დაზიანებული ან დაკაწრული ბოთლი.

მეექვსე _ ნუ შეინახავთ მასში ცხელი სითხეს.

და კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი წესი _ არ არის სასურველი ერთი და იმავე ერთჯერადი PET-ბოთლის ხანგრძლივად გამოყენება.

რა ჯობია მრავალჯერადი გამოყენებისთვის?

თუ ადამიანს სურს წყლის ან სხვა სითხის მუდმივად თან ტარება, უკეთესი არჩევანია სპეციალურად მრავალჯერადი გამოყენებისთვის დამზადებული ჭურჭელი.

ამისთვის გამოიყენება სხვადასხვა მასალა, მათ შორის:

• უჟანგავი ფოლადი;
• მინა;
• მრავალჯერადი გამოყენებისთვის განკუთვნილი HDPE ან PP პლასტმასა.

მრავალჯერადი გამოყენებისთვის შექმნილი ჭურჭელი, როგორც წესი, უფრო ადვილი გასაწმენდია და გათვლილია ხანგრძლივ ექსპლუატაციაზე.

თუმცა აქაც მნიშვნელოვანია მწარმოებლის მითითებების დაცვა _ ყველა პლასტმასის ჭურჭელი არ არის განკუთვნილი ცხელი სითხეებისთვის ან მაღალი ტემპერატურის პირობებში გამოყენებისთვის.

რა უნდა გავითვალისწინოთ სოფლის მეურნეობაში?

პლასტმასის ბოთლების მრავალჯერადი გამოყენების საკითხი მხოლოდ ქალაქის მოსახლეობას არ ეხება. სოფლის მეურნეობაში და საოჯახო მეურნეობებში პლასტმასის კონტეინერებს ხშირად იყენებენ სხვადასხვა სითხის შესანახად.

აქ განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო.

სასმელი წყლისა და საკვები პროდუქტის შესანახად არასოდეს უნდა გამოვიყენოთ კონტეინერი, რომელშიც ადრე ქიმიური ნივთიერება, სასუქი, პესტიციდი, საწვავი ან სხვა არასაკვები პროდუქტი ინახებოდა.

ასეთი კონტეინერის გარეცხვა საკვებისთვის მის უსაფრთხოებას ვერ უზრუნველყოფს.

ამასთან, საკვები პროდუქტებისთვის განკუთვნილი ბოთლები და კონტეინერები სასურველია მკაფიოდ იყოს გამიჯნული ტექნიკური დანიშნულების ჭურჭლისგან.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ეს წესი ფერმაში, სადაც ერთდროულად გამოიყენება როგორც საკვები პროდუქტები, ისე მცენარეთა დაცვის საშუალებები, სასუქები და სხვა ქიმიური პრეპარატები.

პლასტმასის ბოთლის ერთხელ გამოყენება და შემდეგ მისი ხელახლა გამოყენება ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ ადამიანი ჯანმრთელობას საფრთხეს უქმნის. თუმცა ერთჯერადი PET-ბოთლის ხანგრძლივი და მრავალჯერადი გამო.

მოამზადა შოთა მაჭარაშვილმა