თელავის ჭაჭის ფესტივალი – ხარისხი, ტრადიცია და ახალი ტენდენციები
2026 წლის 24 ოქტომბერს თელავში ჭაჭის ფესტივალი მერვედ გაიმართა. ღონისძიებამ კვლავ გააერთიანა ქართული ტრადიციული სასმელის მწარმოებლები, დარგის სპეციალისტები და სტუმრები. ფესტივალზე გამოვლენილმა ტენდენციებმა აჩვენა, რომ ჭაჭის წარმოებაში სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება პროდუქციის ხარისხი, ავთენტურობა, დაძველების ტექნოლოგიები და ხილის არყების მრავალფეროვნება.
ფესტივალი ტრადიციულად საქართველოს კულტურის პალატის პატრონაჟით ჩატარდა, რაც მას განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს როგორც ადგილობრივი საზოგადოებისთვის, ისე თელავში ჩამოსული მრავალრიცხოვანი სტუმრებისთვის. ღონისძიება მომღერალ ნინო ჩხეიძის კონცერტით დასრულდა, რომელმაც ფესტივალის სადღესასწაულო განწყობა კიდევ უფრო გააძლიერა.
წლევანდელი ფესტივალის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი საკონკურსო ჟიურის წევრთა შეფასებები იყო. დარგის სპეციალისტებმა ყურადღება გაამახვილეს ჭაჭის წარმოებაში მიმდინარე ცვლილებებსა და ხარისხის გაუმჯობესების მიმართულებებზე.
მცირე მარნები – ავთენტურობა და ხარისხის გაუმჯობესება
მეღვინისა და კომპანია „სოლომნიშვილი ვაინერის“ დამფუძნებლისა და ხელმძღვანელის, გიორგი სოლომნიშვილის შეფასებით, წლევანდელ ფესტივალზე ერთ-ერთი თვალსაჩინო ტენდენცია მცირე მარნების მიერ წარმოებული ჭაჭის ხარისხობრივი უპირატესობის უფრო მკაფიოდ წარმოჩენა იყო.
მისი თქმით, მცირე მწარმოებლები თანდათან უფრო მეტად ხვეწენ პროდუქციას, ინარჩუნებენ მის ავთენტურობას და ხარისხის გაუმჯობესებას განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობენ.
ეს ტენდენცია მიუთითებს, რომ მცირე მარნებისთვის ტრადიციული ცოდნის, ნედლეულის თავისებურებებისა და წარმოების ინდივიდუალური მიდგომების გამოყენება კონკურენტული უპირატესობის მნიშვნელოვანი წყაროა.
მსხვილი მწარმოებლები – დაძველებული ჭაჭის სეგმენტი
ღვინის ტექნოლოგის, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორისა და სააქციო საზოგადოება „სარაჯიშვილის“ წარმომადგენლის, გიგა კუჭავას შეფასებით, მსხვილი კომპანიები და ბაზარზე დიდი გამოცდილების მქონე მწარმოებლები წარმატებით იმკვიდრებენ ადგილს დაძველებული, მათ შორის მუხის კასრებში დავარგებული, შედარებით ძვირადღირებული ჭაჭის სეგმენტში.
მისი ინფორმაციით, ამ მიმართულებით აქტიურად ხორციელდება ინვესტიციები მაღალი ხარისხის გამოსახდელი ქვაბებისა და მუხის კასრების შესაძენად.
დაძველების ტექნოლოგიები მწარმოებლებს საშუალებას აძლევს, შექმნან განსხვავებული ორგანოლეპტიკური თვისებების მქონე პროდუქცია და მომხმარებელს უფრო მრავალფეროვანი არჩევანი შესთავაზონ. ამასთან, შესაბამისი ტექნოლოგიური აღჭურვილობა და ხარისხის მუდმივი კონტროლი მაღალი დამატებული ღირებულების მქონე სასმელების წარმოების მნიშვნელოვანი წინაპირობაა.
ხილის არაყები – მზარდი მრავალფეროვნება
აგრარულ მეცნიერებათა დოქტორის, კორპორაცია „ქართული ღვინის“ მთავარი მეღვინე-ტექნოლოგის, ღვინის ეროვნული სააგენტოს მუდმივმოქმედი სადეგუსტაციო კომისიის წევრის, გიორგი დათუკიშვილის შეფასებით, ბოლო პერიოდში სწრაფად იზრდება მაღალი ხარისხის ხილის არაყების წარმოების ტენდენცია და ასორტიმენტი.
ეს პროცესი შეინიშნება როგორც მცირე, ისე მსხვილ საწარმოებში.
ხილის არაყების მრავალფეროვნების ზრდა მწარმოებლებს საშუალებას აძლევს, უფრო სრულად გამოიყენონ სხვადასხვა სახეობის ხილი და მომხმარებელს განსხვავებული გემოსა და არომატის მქონე პროდუქცია შესთავაზონ. ამ მიმართულების განვითარება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ხილის გადამუშავების გაფართოებისა და ადგილობრივი ნედლეულის დამატებული ღირებულების ზრდის თვალსაზრისით.
საკონკურსო ჟიურის თავმჯდომარის, სომელიეს, ქართული ღვინის ექსპერტისა და სასურსათო ტექნოლოგიების დოქტორის, ზაზა გრიგალაშვილის შეფასებით, ფესტივალი დაარსების დღიდან თანმიმდევრულად მიჰყვება ჩამოყალიბებულ სტანდარტებს, ზრდის მოთხოვნას ხარისხზე და ჭაჭის როგორც რეგიონულ, ისე მსხვილ მწარმოებლებს განვითარების სტიმულს აძლევს.
მისი თქმით, ღონისძიება მომხმარებლებსაც უჩენს ინტერესსა და მოტივაციას, სპეციალურად ფესტივალისთვის ეწვიონ თელავს და ქართული პროდუქციის მრავალფეროვნება ადგილზე აღმოაჩინონ.
თელავის ჭაჭის ფესტივალი თანდათან მხოლოდ ტრადიციული სასმელის წარდგენისა და დაგემოვნების ღონისძიების ფარგლებს სცდება. ჟიურის წევრთა შეფასებები წარმოაჩენს ქართული სპირტიანი სასმელების წარმოებაში არსებულ რამდენიმე მნიშვნელოვან მიმართულებას: მცირე მარნების მიერ ავთენტურობასა და ხარისხზე აქცენტირებას, მსხვილი კომპანიების მიერ დაძველებული პროდუქციის განვითარებას და ხილის არაყების ასორტიმენტის გაფართოებას.
ეს ტენდენციები ქმნის შესაძლებლობას, რომ ჭაჭა და სხვა ქართული ხილის სპირტიანი სასმელები უფრო მკაფიოდ დამკვიდრდეს ხარისხზე ორიენტირებულ ბაზარზე. ამისთვის მნიშვნელოვანია წარმოების ტექნოლოგიების გაუმჯობესება, პროდუქციის ხარისხის თანმიმდევრული კონტროლი, მომხმარებლის ნდობის განმტკიცება და ქართული სასმელების კულტურის პოპულარიზაცია.
ფესტივალის მთავარი ღირებულებაც სწორედ ის არის, რომ იგი აერთიანებს ტრადიციას, პროფესიულ შეფასებასა და მწარმოებლების განვითარების სურვილს, რაც ქართული აგრარული პროდუქციის კონკურენტუნარიანობის ზრდას უწყობს ხელს.