კახეთში ზეთისხილის კარგ მოსავალს ელოდებიან

საქართველოში ზეთისხილის კულტურის განვითარება ახალ შესაძლებლობებს ქმნის სოფლის მეურნეობისა და ადგილობრივი გადამუშავების სექტორისთვის.

კახეთში, ტარიბანას ველზე, ზეთისხილის მოსავლის აღება მიმდინარეობს. 2026 წლის პროგნოზით, „სვანიძის ზეთისხილის“ მსხმოიარე ბაღებიდან 500-700 ტონა ნაყოფის მიღებას ელოდებიან.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა, საქართველოს პრეზიდენტ მიხეილ ყაველაშვილთან და პირველ ლედისთან, თამარ ბაგრატიონთან ერთად, კახეთის რეგიონში, ტარიბანას ველზე, „სვანიძის ზეთისხილის“ ბაღებში ზეთისხილის რთველში მიიღო მონაწილეობა.

მინისტრის განცხადებით, საქართველოში ზეთისხილის კულტურის განვითარებას მნიშვნელოვანი პოტენციალი აქვს. ბაღების ფართობის ზრდა მოსავლის წარმოებისა და ადგილობრივი გადამუშავების გაფართოების შესაძლებლობებს ზრდის. ამასთან, გადამმუშავებელი საწარმოების საქმიანობა ფერმერებს მოყვანილი ნაყოფის რეალიზაციაში ეხმარება.

„სვანიძის ზეთისხილი“ საკუთარ ბაღებში მოყვანილ ნაყოფთან ერთად, საქართველოში ზეთისხილის მწარმოებელი სხვა ფერმერებისგანაც იბარებს მოსავალს და მის გადამუშავებას უზრუნველყოფს. ქარხნის წარმადობა დღეში 80 ტონამდე ზეთისხილის ნაყოფს შეადგენს.

კომპანიის საქმიანობა მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ საკუთარი წარმოების განვითარებისთვის, არამედ სხვა მწარმოებლებისთვისაც, რადგან მოსავლის ჩაბარებისა და გადამუშავების შესაძლებლობა ზეთისხილის კულტურის კომერციულ მიმზიდველობას ზრდის.

ბაღებსა და საწარმოში სეზონურად 100-120 ადამიანია დასაქმებული, რომელთა დაახლოებით 95% ადგილობრივი მოსახლეობაა. ამგვარად, ზეთისხილის წარმოება რეგიონში დასაქმებასაც უწყობს ხელს.

„სვანიძის ზეთისხილი“ სხვადასხვა წლებში სარგებლობდა სოფლის განვითარების სააგენტოს მხარდაჭერით. მათ შორისაა შეღავათიანი აგროკრედიტის, „დანერგე მომავლის“, ტექნიკური დახმარებისა და სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის თანადაფინანსების პროგრამები.

მხარდაჭერის ფარგლებში დაფინანსდა ზეთისხილის ბაღების გაშენება, ნიადაგის დასამუშავებელი და მოსავლის ამღები ტექნიკისა და შესაბამისი დანადგარების შეძენა.

გარდა ამისა, ტექნიკური დახმარების პროგრამის ფარგლებში, სააგენტოს თანადაფინანსებით, საწარმო ISO 22000-ის სტანდარტთან შესაბამისობის სერტიფიცირების პროცესს გადის. ეს სტანდარტი სურსათის უვნებლობის მართვის სისტემას უკავშირდება და მისი დანერგვა წარმოების პროცესების მოწესრიგებასა და პროდუქციის უვნებლობის კონტროლის გაუმჯობესებას ემსახურება.

სოფლის განვითარების სააგენტოს პროგრამის „დანერგე მომავალი“ ფარგლებში, ქვეყნის მასშტაბით ზეთისხილის კულტურის გაშენება 25,7 მილიონი ლარით თანადაფინანსდა. პროგრამის მხარდაჭერით გაშენებული ზეთისხილის ბაღების ფართობი 3 720 ჰექტარს შეადგენს.

კახეთის რეგიონზე მოდის თანადაფინანსების 20 მილიონი ლარი, ხოლო მხარდაჭერილი ბაღების ფართობი 3 000 ჰექტარს აღემატება.

ეს მონაცემები კახეთის როლზე მიუთითებს ზეთისხილის წარმოების განვითარებაში. ბაღების გაფართოებასთან ერთად, დარგისთვის სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება მოსავლის დროული აღება, გადამუშავების შესაძლებლობების განვითარება, პროდუქციის ხარისხის უზრუნველყოფა და რეალიზაციის ბაზრების მოძიება.

ზეთისხილის წარმოების განვითარება აჩვენებს, რომ სოფლის მეურნეობაში ახალი კულტურების დამკვიდრებისთვის მხოლოდ ბაღების გაშენება საკმარისი არ არის. აუცილებელია წარმოების, მოსავლის ჩაბარების, გადამუშავებისა და რეალიზაციის ერთმანეთთან დაკავშირებული სისტემის ჩამოყალიბება.

ტარიბანას ველზე არსებული ბაღები და გადამმუშავებელი საწარმო ამ პროცესის ერთ-ერთი მაგალითია. სახელმწიფო პროგრამების მხარდაჭერა, ადგილობრივი ფერმერებისგან ნაყოფის შესყიდვა და სეზონური დასაქმება დარგის განვითარების შესაძლებლობებს ზრდის.

მომდევნო ეტაპზე განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იქნება მოსავლიანობისა და პროდუქციის ხარისხის სტაბილურობის უზრუნველყოფა, გადამუშავების სიმძლავრეების ეფექტიანი გამოყენება და ქართული ზეთისხილისა და მისგან მიღებული პროდუქციის ბაზარზე კონკურენტუნარიანობის გაზრდა. სწორედ ამ პირობებზე იქნება დამოკიდებული, რამდენად გადაიქცევა ზეთისხილის კულტურა კახეთისა და მთლიანად საქართველოს სოფლის მეურნეობისთვის მდგრად ეკონომიკურ მიმართულებად.