ბიოინჟინერიის გარღვევა – შექმნილია ხორბალი გიგანტური სახამებლის გრანულებით
მეცნიერებმა გამოიყვანეს მაგარი ხორბლის ჯიში, რომელიც ზედმეტად დიდი ზომის სახამებლის გრანულებს შეიცავს.
ეს არის ბიოინჟინერიის გარღვევა, რომელსაც შეუძლია მნიშვნელოვანი სარგებელი მოუტანოს როგორც ყოველდღიურ რაციონს, ისე სურსათის წარმოებას.
ჯონ ინესის ცენტრის (დიდი ბრიტანეთი) მკვლევართა ჯგუფმა, დოქტორ დევიდ სიუნგის ხელმძღვანელობით, შეიმუშავა მაგარი ხორბლის უნიკალური სახეობა. ამ ხორბალში სახამებლის გრანულები ჩვეულებრივზე ორჯერ უფრო დიდია. აღნიშნული აღმოჩენა ახალ შესაძლებლობებს ხსნის კვების მრეწველობისთვის: მაგალითად, შესაძლებელი გახდება უფრო ჯანსაღი მაკარონის ნაწარმისა და პურის შექმნა, რომელიც ორგანიზმში უფრო ნელა შეითვისება. გარდა ამისა, სარგებელს მიიღებენ სახამებლის გადამმუშავებელი ისეთი დარგები, როგორიცაა ქაღალდის, ფარმაცევტული, კოსმეტიკური, ტექსტილისა და ბიოქიმიური მრეწველობა. კვლევა გამოქვეყნდა ჟურნალში Science Advances.
სახამებელი არის რთული ნახშირწყალი, რომელიც შეადგენს ჩვენ მიერ მიღებული კალორიების 50%-ს. ჩვეულებრივ, ხორბლის სახამებელი შეიცავს დიდი ზომის (A ტიპის) და მცირე სფერული (B ტიპის) გრანულების ნარევს.
მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ გრანულების ზომა ორი ფაქტორით არის შეზღუდული:
- ამილოპლასტში (სახამებლის შესანახი ადგილი) ზრდისთვის ხელმისაწვდომი სივრცე;
- ინიცირებული გრანულების რაოდენობა, რომლებიც ზრაში ერთმანეთს ეჯიბრებიან.
მეცნიერებმა გამოიყვანეს მცენარეები, რომლებმაც აღმოფხვრეს ორივე შეზღუდვა: მათ შექმნეს მეტი სივრცე სახამებლის შესანახად და შეამცირეს გრანულების რაოდენობა. შედეგად, მიღებულ იქნა უპრეცედენტო ზომის გრანულები. სკანირებულმა ელექტრონულმა მიკროსკოპმა დაადასტურა, რომ A ტიპის გრანულების ზომამ 50 მიკრომეტრს მიაღწია (ნაცვლად ტიპური 20 მიკრომეტრისა).
რა სარგებელი მოაქვს დიდ გრანულებს?
- ჯანმრთელობა: ორგანიზმის დიდ გრანულებს უფრო ნელა ინელებს, რადგან საჭმლის მომნელებელი ფერმენტებისთვის მათ მცირე ზედაპირი აქვთ. ასეთი „რეზისტენტული სახამებელი“ ხელს უწყობს ნაწლავის მიკრობიომის გაუმჯობესებას და ხელს უშლის სისხლში შაქრის მკვეთრ მატებას, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დიაბეტისა და სიმსუქნის პრევენციისთვის.
- მრეწველობა: უფრო დიდი გრანულები უფრო ადვილად იყოფა, რაც ამარტივებს მათ გადამუშავებას ქაღალდის წარმოებაში და აუმჯობესებს შემკვრელ და გასქელებელ თვისებებს სხვადასხვა ინდუსტრიაში.
შემდგომი ნაბიჯები
კვლევის ჯგუფის მიზანია შექმნან მაკარონის ნაწარმი ამ ახალი ხორბლისგან და ჩაატარონ კლინიკური კვლევები ადამიანებზე, რათა დადგინდეს მისი გავლენა საჭმლის მონელებასა და ნაწლავის მიკროფლორაზე.
„ჩვენ გვინდოდა დაგვემტკიცებინა ჰიპოთეზა, რომ მეტი სივრცისა და ნაკლები კონკურენციის პირობებში მივიღებდით უფრო დიდ გრანულებს. შედეგმა ჩვენს მოლოდინს გადააჭარბა. ეს არის ფუნდამენტური მეცნიერების შესანიშნავი მაგალითი, რომელიც მომავალში სარგებელს მოუტანს საზოგადოებრივ ჯანდაცვასა და მრეწველობას“, — აცხადებს კვლევის ავტორი როუზ მაკნელი.
ჯონ ინესის ცენტრის (დიდი ბრიტანეთი) მეცნიერების მიერ განხორციელებული ბიოინჟინერიული პროექტი წარმოადგენს მნიშვნელოვან მიღწევას სოფლის მეურნეობასა და კვების მრეწველობაში.
მაგარი ხორბლის ჯიშის შექმნა, რომელიც შეიცავს ჩვეულებრივზე ორჯერ უფრო დიდი ზომის (50 მიკრომეტრამდე) სახამებლის გრანულებს, მიღწეულ იქნა ამილოპლასტში სივრცისა და კონკურენციის ოპტიმიზაციით.
მომზადდა უცხოური პრესის მასალების მიხედვით