ბიოლოგიური „ინტერნეტი“ სკაში _ რატომ „კოცნიან“ ფუტკრები ერთმანეთს?

ფუტკრების სამყარო სავსეა საოცარი სოციალური მექანიზმებით, რომლებიც მათ გადარჩენასა და ეფექტურობას უზრუნველყოფს. ერთ-ერთი ასეთი ფენომენი, რომელსაც ხშირად სკის შესასვლელთან ვაკვირდებით, ერთი შეხედვით კოცნას ჰგავს, თუმცა სინამდვილეში ეს მონაცემებისა და ენერგიის გადაცემის უახლესი სისტემაა. მეცნიერები ამ პროცესს ფუტკრებს შორის საკვების და ინფორმაციის გაცვლას _ ტროფალაქსისს უწოდებენ.

 ინფორმაციის გაცვლა ტროფალაქსისი არის თხევადი საკვების მიმოცვლა სკის წევრებს შორის. როდესაც მუშა ფუტკარი სკაში ნექტარით სავსე ჩიჩახვით ბრუნდება, ის ამ ნექტარს შიდა სამუშაოებზე პასუხისმგებელ ფუტკარს სწორედ ამ მეთოდით გადასცემს.

ამ პროცესის დროს მხოლოდ ნექტარი არ გადაიცემა. ნექტართან ერთად ფუტკრები ერთმანეთს გადასცემენ და რატომ არის ეს ბიოლოგიური „ინტერნეტი“?

• როდესაც ფუტკრები ერთმანეთს სითხეს გადასცემენ, ისინი მხოლოდ ნექტარს არ აზიარებენ. ამ დროს ხდება ქიმიური სიგნალების გადაცემა, რაც სკას ატყობინებს, თუ რამდენად ბევრია გარეთ საკვები ან რა მდგომარეობაშია დედოფალი.
• ფუტკრებს აქვთ სპეციალური ორგანო, „თაფლის კუჭი“ (Crop). მასში შენახულ ნექტარს ფუტკარი საკუთარი კვებისთვის არ იყენებს, ის განკუთვნილია სკაში სხვებისთვის დასარიგებლად.
• ტროფალაქსისის საშუალებით ფუტკრები ცვლიან სასარგებლო მიკრობებს, რაც მთელ კოლონიას დაავადებებისგან იცავს.
•  ფუტკარს შეუძლია ამ გზით ინფორმაცია გადასცეს ისეთ წევრებსაც კი, რომლებსაც საერთოდ არასოდეს დაუტოვებიათ სკა.

ფუტკრები მოტანილი ნექტრის გადაცემის ნაკადის სიჩქარეს მუცლის კუნთების წნევითა და ყბების გახსნით აკონტროლებენ. ისინი სითხის ზედაპირულ დაძაბულობას ისე იყენებენ, რომ სკის იატაკზე ერთი წვეთი ნექტარიც კი არ იქცევა.

ბიოლოგიური სოციალური ქსელი _ ერთმა გრამმა ნექტარმა, სანამ ის ფიჭის უჯრედში მოხვდება, შესაძლოა ათობით ფუტკრის პირში გაიაროს. ეს უზრუნველყოფს საკვების თანაბარ გამდიდრებას იმ ფერმენტებით, რომლებიც აუცილებელია ნექტარის თაფლად გარდასაქმნელად.

ტროფალაქსისი არის რესურსების განაწილების ულტრაეფექტიანი სისტემა, რაც  გარანტიას იძლევა, რომ სანამ სკაში მარაგი არსებობს, არცერთი ფუტკარი არ დარჩება მშიერი.

ეს პროცესი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ფუტკრის ოჯახი მუშაობს როგორც ერთიანი ორგანიზმი და „კოლექტიური გონება“, სადაც ქიმიური კომუნიკაცია გადამწყვეტ როლს თამაშობს.