აგრარული განათლებააგროტექნოლოგიებიმედია ფერმერებისთვის TVრუბრიკები

როგორ მოვამზადოთ ბაღი და შევამციროთ მავნებლების რაოდენობა გაზაფხულისთვის?

მოსავლის აღების შემდეგ ბევრი მებოსტნე ნაკვეთს გაზაფხულამდე თითქმის ხელუხლებლად ტოვებს. თუმცა გვიანი შემოდგომა მნიშვნელოვანი პერიოდია ნიადაგსა და მცენარეულ ნარჩენებში თავშეფარებული მავნებლების რაოდენობის შესამცირებლად.

რამდენიმე მარტივი აგროტექნიკური ღონისძიების დროულად ჩატარება მომდევნო სეზონზე ბოსტნეულის დაცვასა და მოსავლის დანაკარგების შემცირებას შეუწყობს ხელს.

გვიან შემოდგომაზე ნიადაგში, მცენარეულ ნარჩენებსა და სხვადასხვა თავშესაფარში გამოსაზამთრებლად ემზადებიან მავნებლები: მაისის ხოჭოს მატლები, მავთულა ჭიები, ლოქორები, ბოსტნისა და სხვა მავნე პეპლების მატლები. ზოგი მათგანი ნიადაგის სიღრმეში ჩადის, ზოგი კი ფოთლების, დაფებისა და მცენარეული ნარჩენების ქვეშ იმალება.

რა სამუშაოები უნდა ჩავატაროთ ნოემბერში, სანამ ნიადაგი ჯერ კიდევ თბილია?

გაასუფთავეთ კვლები მცენარეული ნარჩენებისგან 

შეაგროვეთ დარჩენილი, გაფუჭებული ბოსტნეული, დაავადებული მცენარეების ნარჩენები, სარეველები და დაზიანებული მცენარეების ნაწილები. ასეთი ნარჩენები ხშირად მავნებლების, განსაკუთრებით ლოქორებისა და სხვა ორგანიზმების თავშესაფარია.

ჯანმრთელი მცენარეული ნარჩენები შეიძლება კომპოსტში მოათავსოთ, ხოლო დაავადებული ნაწილები ცალკე გაიტანოთ და სათანადოდ გაანადგუროთ, რათა ინფექციები ნაკვეთზე არ გავრცელდეს.

დაბარეთ ნიადაგი მავნებლებით ძლიერ დაზიანებულ ადგილებში

თუ ზაფხულში ნაკვეთზე ბევრი მავთულა ჭია, მაისის ხოჭოს მატლი ან ბოსტნის მავნე პეპლების მატლი შეინიშნებოდა, გვიან შემოდგომაზე შესაძლებელია ნიადაგის 15-20 სმ სიღრმეზე დამუშავება.

ამ დროს ნიადაგის ზედაპირზე შეიძლება აღმოჩნდეს მავნებლების ნაწილი, რომლებიც ფრინველებისთვის ადვილად მისაწვდომი გახდება ან ყინვების ზემოქმედებით დახოცება.

თუმცა მთელი ბოსტნის ღრმად გადაბარვა აუცილებელი არ არის. ჯანმრთელ ნაკვეთებზე უმჯობესია ნიადაგის ბუნებრივი სტრუქტურის შენარჩუნება და მხოლოდ საჭიროების შემთხვევაში მისი დამუშავება.

შეამოწმეთ ადგილები, სადაც ლოქორები იმალებიან

განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეთ სათბურების მიმდებარე ტერიტორიას, კომპოსტის გროვებს, ძველ დაფებსა და ბოსტნის ტენიან ადგილებს.

ასწიეთ მიწაზე დაყრილი საგნები, დაათვალიერეთ ნიადაგის ზედაპირი და შეაგროვეთ აღმოჩენილი ლოქორები და მათი კვერცხები.

ლოქორების კვერცხები პატარა, ნახევრადგამჭვირვალე ბურთულებს ჰგავს და, ჩვეულებრივ, ჯგუფებად გვხვდება. ისინი უმეტესად ტენიან ნიადაგში, სხვადასხვა საგნისა და საფარის ქვეშ არის განთავსებული.

მოაშორეთ ძველი ხაფანგები და თავშესაფრები

თუ ზაფხულში ლოქორების შესაგროვებლად ნაკვეთზე დაფებს, მუყაოს ან სხვა საგნებს ათავსებდით, ზამთრის დადგომამდე აუცილებლად შეამოწმეთ და გაასუფთავეთ ისინი.

მათი უკონტროლოდ დატოვება შესაძლოა მავნებლებისთვის გამოსაზამთრებელი თავშესაფრის შექმნის მიზეზი გახდეს.

არ დაივიწყოთ სარეველების მოცილება

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მხოხავი ჭანგისა და სხვა მრავალწლიანი სარეველების მოცილება იმ ნაკვეთებიდან, სადაც მავთულა ჭია გვხვდება.

სარეველებით დაფარული ადგილები ზოგიერთი მავნებლისთვის ხელსაყრელ გარემოს ქმნის. ამიტომ სარეველების რეგულარული კონტროლი მათი რაოდენობის თანდათან შემცირებასაც უწყობს ხელს.

არ გამოიყენოთ ნიადაგის დასამუშავებლად მარილი და აგრესიული ქიმიური ხსნარები

ზოგჯერ გვხვდება რეკომენდაციები, რომ მავნებლების გასანადგურებლად ნიადაგი მარილით, ქლორით ან სხვადასხვა ნივთიერების მაღალი კონცენტრაციის ხსნარებით დამუშავდეს.

ასეთი მეთოდები არ არის რეკომენდებული. მათ შეუძლიათ დააზიანონ ნიადაგის სტრუქტურა, სასარგებლო მიკროორგანიზმები და მომავალში მცენარეთა განვითარებისთვის აუცილებელი გარემო.

თუ ნაკვეთზე მავნებლების რაოდენობა განსაკუთრებით დიდია, გაზაფხულზე ჯერ უნდა დადგინდეს მათი სახეობა, შემდეგ კი შეირჩეს კონკრეტული მავნებლის წინააღმდეგ რეგისტრირებული და ნებადართული საშუალება.

როდის ჩავატაროთ საშემოდგომო სამუშაოები?

საუკეთესო პერიოდია მოსავლის აღების შემდეგ, როდესაც ჰაერის ტემპერატურა უკვე შემცირებულია, მაგრამ ნიადაგი ჯერ კიდევ თბილია.

სამუშაოების ჩატარება უმჯობესია მშრალ ამინდში, როდესაც მიწა ზედმეტად ტენიანი არ არის და სამუშაო იარაღებს არ ეკვრის.

ერთი საშემოდგომო დამუშავებით ბოსტანში არსებული ყველა მავნებლისგან გათავისუფლება შეუძლებელია. თუმცა მცენარეული ნარჩენების დროული გატანა, მავნებლების კვერცხებისა და გამოსაზამთრებელი კერების აღმოჩენა, სარეველების კონტროლი და პრობლემური ადგილების მიზნობრივი დამუშავება მნიშვნელოვნად ამცირებს მათ გავრცელების რისკს.

მთავარია, მებოსტნემ შემოდგომის სამუშაოები მხოლოდ ნაკვეთის დასუფთავებით არ შემოიფარგლოს და ყურადღება ნიადაგში მობინადრე მავნებლების კონტროლსაც დაუთმოს.