გეოლოგიური კვლევები იმერეთში – რისკების შეფასება და პრევენცია ვანისა და ბაღდათის მუნიციპალიტეტებში

 საქართველოს რეგიონებში, განსაკუთრებით კი რელიეფურად რთულ და მრავალფეროვან ზონებში, სტიქიური გეოლოგიური პროცესების მართვა და პრევენცია სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

იმერეთის მხარეში, ვანისა და ბაღდათის მუნიციპალიტეტებში ჩატარებული კომპლექსური საველე გეოლოგიური კვლევები სწორედ იმ პროაქტიული ნაბიჯების რიცხვს მიეკუთვნება, რომლებიც ადგილობრივი მოსახლეობის უსაფრთხოებისა და მდგრადი განვითარების უზრუნველსაყოფად ხორციელდება.

კლიმატის ცვლილების ფონზე იზრდება ექსტრემალური მეტეოროლოგიური მოვლენების სიხშირე, რაც აგრარულ სექტორსა და ინფრასტრუქტურას პირდაპირ საფრთხეს უქმნის. მსგავსი ფართომასშტაბიანი კვლევები საფუძველს უყრის ინფორმირებულ გადაწყვეტილებებს, რათა დროულად მოხდეს სტიქიური მოვლენების პროგნოზირება და მართვა.

გარემოს ეროვნული სააგენტოს სპეციალისტებმა, იმერეთის მხარეში, ვანისა და ბაღდათის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიებზე, კომპლექსური საველე გეოლოგიური კვლევები განახორციელეს. საველე სამუშაოების ძირითად მიზანს საკვლევ ტერიტორიებზე არსებული გეოლოგიური პროცესების იდენტიფიცირება, მათი გავრცელების არეალების დაზუსტება და არსებული მდგომარეობის შეფასება წარმოადგენდა. კვლევების ფარგლებში, ასევე, განხორციელდა მეწყრული, ღვარცოფული, კლდეზვავ-ქვათაცვენითი, ეროზიული და სხვა პროცესების გამოვლენა და საველე პირობებში შესწავლა.

ჩატარებული საველე და შემდგომი კამერალური კვლევების შედეგების საფუძველზე ვანისა და ბაღდათის მუნიციპალიტეტების გეოლოგიური საფრთხეების განახლებული მონაცემთა ბაზა და გეოლოგიური საფრთხეების ზონირების რუკები მომზადდება, რაც ხელს შეუწყობს საფრთხის შემცველი ტერიტორიების იდენტიფიცირებას და პრევენციული ღონისძიებების დაგეგმვას.

აღნიშნული აქტივობა შვეიცარიის განვითარებისა და თანამშრომლობის სააგენტოს (SDC) დაფინანსებითა და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით, მიმდინარე პროექტის — „კლიმატის ცვლილებისადმი ადაპტაციის შესაძლებლობების გაძლიერება საქართველოში ფაზა 2“ ფარგლებში განხორციელდა. ინიციატივა ფართომასშტაბიანი კლიმატური პროგრამის ნაწილია, რომელიც ხორციელდება გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP), კლიმატის მწვანე ფონდის (GCF) და საქართველოსა და შვეიცარიის ხელშეწყობით.

 ვანისა და ბაღდათის მუნიციპალიტეტებში განხორციელებული გეოლოგიური კვლევები პრაქტიკულ სარგებელს მოუტანს როგორც რეგიონის ინფრასტრუქტურასა და მოსახლეობას, ისე აგრარულ სექტორს. შედეგად მიღებული გეოლოგიური საფრთხეების ზონირების რუკები და მონაცემთა განახლებული ბაზა იძლევა საშუალებას:

• დროულად მოხდეს რისკების იდენტიფიცირება, ზუსტად განისაზღვროს ის ტერიტორიები, სადაც მეწყრული, ღვარცოფული თუ ეროზიული პროცესები საფრთხეს უქმნის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს, საცხოვრებელ სახლებსა და სატრანსპორტო გზებს;

• დაიგეგმოს ეფექტიანი პრევენციული ღონისძიებები, ადგილობრივმა და ცენტრალურმა უწყებებმა შეიმუშაონ მიზნობრივი ინფრასტრუქტურული და საინჟინრო-დაცვადი პროექტები სტიქიის თავიდან ასაცილებლად;

• ხელი შეეწყოს სოფლის მეურნეობის მდგრად განვითარებას,  მიწის რესურსების რაციონალური გამოყენებით დაცული იქნას ფერმერთა მოსავალი, ნიადაგის საფარი და აგრარული ინვესტიციები კლიმატური საფრთხეებისგან.