ერთი მუჭა თხილი ყოველდღე – ორგანიზმის გაჯანსაღბის და მაღალი არტერიული წნევის რისკის შემცირების შესაძლებლობა

დღეში დაახლოებით 30 გრამი თხილეულის მიღება შესაძლოა მაღალი არტერიული წნევის განვითარების რისკს ამცირებდეს. ახალი კვლევების მიმოხილვის თანახმად, თხილეულის რეგულარული მოხმარება არა მხოლოდ შიმშილის შეგრძნების კონტროლს უწყობს ხელს, არამედ გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ჯანმრთელობაზეც დადებითად შეიძლება აისახოს.

თხილეული ჯანსაღი კვების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან კომპონენტად მიიჩნევა. ნუში, კაკალი, თხილი, კეშიუ და არაქისი შეიცავს ცილებს, უჯერი ცხიმოვანი მჟავებს, უჯრედისს, მინერალებსა და ანტიოქსიდანტებს. სწორედ ამ შემადგენლობის გამო მეცნიერები სულ უფრო მეტ ყურადღებას უთმობენ მათ გავლენას ადამიანის ორგანიზმზე.

დიდ ბრიტანეთსა და ნორვეგიაში მომუშავე მკვლევართა ჯგუფმა რვა ხანგრძლივი კვლევის შედეგები გააერთიანა და გააანალიზა. კვლევებში მონაწილეობდა 143 380 ადამიანი, რომელთა ასაკი 18-დან 87 წლამდე მერყეობდა. მათგან 20 665-ს მაღალი არტერიული წნევა დაუდგინდა.

მიღებული მონაცემების მიხედვით, ადამიანებს, რომლებიც ყოველდღიურად დაახლოებით 30 გრამ თხილეულს მოიხმარდნენ, მაღალი არტერიული წნევის განვითარების რისკი 26%-ით ნაკლები ჰქონდათ იმ ადამიანებთან შედარებით, რომლებიც თხილეულს საერთოდ არ მიირთმევდნენ.

მკვლევრებმა ასევე დაადგინეს, რომ ყოველდღიურად მიღებული თხილეულის ყოველი დამატებითი 28 გრამი ჰიპერტენზიის განვითარების რისკის დაახლოებით 20%-ით შემცირებასთან იყო დაკავშირებული.

კვლევის შედეგები გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალში British Journal of Nutrition.

რატომ შეიძლება იყოს თხილეული სასარგებლო არტერიული წნევისთვის?

მკვლევრები თხილეულის დადებით გავლენას მის მდიდარ შემადგენლობას უკავშირებენ.

ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია L-არგინინი ამინომჟავაა, რომელსაც ორგანიზმი აზოტის ოქსიდის წარმოსაქმნელად იყენებს. ეს ნივთიერება ხელს უწყობს სისხლძარღვების მოდუნებასა და გაფართოებას, რის შედეგადაც სისხლის მიმოქცევა უმჯობესდება და არტერიული წნევის რეგულირებისთვის ხელსაყრელი პირობები იქმნება.

თხილეულში შემავალი უჯრედისი კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია. ნაწლავის სასარგებლო ბაქტერიები მის ნაწილს შლიან და წარმოქმნიან ნივთიერებებს, რომლებიც შესაძლოა არტერიული წნევის რეგულირებას უწყობდეს ხელს.

გარდა ამისა, თხილეული შეიცავს ანტიოქსიდანტებს, რომლებიც ორგანიზმში ანთებითი პროცესების შემცირებაში მონაწილეობენ. ქრონიკული ანთება კი სისხლძარღვების ფუნქციის დარღვევასა და არტერიული წნევის მატებასთან არის დაკავშირებული.

მნიშვნელოვანია მაგნიუმისა და კალიუმის შემცველობაც. ორივე მინერალი მონაწილეობს სისხლძარღვებისა და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ნორმალური ფუნქციონირების უზრუნველყოფაში.

რამდენი თხილეული უნდა მივიღოთ ყოველდღიურად?

მკვლევართა შეფასებით, საუკეთესო შედეგები დღეში დაახლოებით 25-35 გრამი თხილეულის მიღებას უკავშირდება. ეს რაოდენობა დაახლოებით ერთი პატარა მუჭის ტოლია.

კვლევის მიხედვით, 25 გრამი ან უფრო ნაკლები რაოდენობის მიღებისას მოსალოდნელი დადებითი ეფექტი მცირდებოდა, ხოლო დღეში 35 გრამზე მეტის მიღება დამატებით სარგებელს აღარ აჩვენებდა.

აქედან გამომდინარე, თხილეულის დიდი რაოდენობით მიღება აუცილებელი არ არის. გაცილებით მნიშვნელოვანია მისი რეგულარული და ზომიერი მოხმარება.

კვლევებში არ იყო დაკონკრეტებული, კონკრეტულად რომელი სახეობის თხილეულს მიირთმევდნენ მონაწილეები. შესაბამისად, შედეგები რომელიმე ერთ სახეობას არ უკავშირდება. წინა კვლევებშიც ნაჩვენებია, რომ ნუში, კაკალი, კეშიუ და მიწის თხილი შესაძლოა მაღალი არტერიული წნევის განვითარების დაბალ რისკთან იყოს დაკავშირებული.

უმარილო თხილეული _ უკეთესი არჩევანი

სპეციალისტები უპირატესობას უმარილო თხილეულს ანიჭებენ. ამის მიზეზი ის არის, რომ მარილის, კერძოდ კი ნატრიუმის ჭარბი მოხმარება არტერიული წნევის მატების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი რისკფაქტორია.

ამიტომ სასურველია, ყოველდღიურ რაციონში შევიტანოთ უმარილო ნუში, კაკალი, თხილი ან სხვა სახეობის თხილეული. მისი გამოყენება შესაძლებელია როგორც დამოუკიდებელ წასახემსებლად, ასევე სალათებში, ფაფებსა და სხვა კერძებში.

განსაკუთრებით სასარგებლო შეიძლება იყოს თხილეულის გამოყენება ნაკლებად ჯანსაღი წასახემსებლების, მაგალითად, კარტოფილის ჩიფსებისა და მარილიანი მზა პროდუქტების ნაცვლად.

თხილეული არ ცვლის მკურნალობას

მიუხედავად იმედისმომცემი შედეგებისა, მკვლევრები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ჩატარებული კვლევა დაკვირვებით ხასიათს ატარებდა. ეს ნიშნავს, რომ მეცნიერებმა თხილეულის მოხმარებასა და მაღალი არტერიული წნევის შედარებით დაბალ რისკს შორის კავშირი გამოავლინეს, თუმცა ვერ დაამტკიცეს, რომ განსხვავება მხოლოდ თხილეულის მიღებამ განაპირობა.

ამასთან, კვლევა არ იკვლევდა, შეუძლია თუ არა თხილეულს უკვე არსებული მაღალი არტერიული წნევის დაწევა.

სპეციალისტების განმარტებით, არტერიული წნევის კონტროლისთვის კვლავ მნიშვნელოვანია დაბალანსებული კვება, მარილის შეზღუდვა, რეგულარული ფიზიკური აქტივობა და სხეულის ჯანსაღი წონის შენარჩუნება. თხილეული კი ამ ღონისძიებების დამატებითი კომპონენტი შეიძლება იყოს.

ყოველდღიურად ერთი პატარა მუჭა უმარილო თხილეულის მიღება მარტივი და ხელმისაწვდომი გზაა კვების რაციონის გასაუმჯობესებლად. თუმცა მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ თხილეული არ არის ჰიპერტენზიის სამკურნალო საშუალება და ექიმის მიერ დანიშნულ მედიკამენტებს ვერ ჩაანაცვლებს. მისი სარგებელი ყველაზე მეტად დაბალანსებული კვებისა და ჯანსაღი ცხოვრების წესის ნაწილის სახით უნდა განვიხილოთ.

მოამზადა გიორგი მაისურაძემ