ქართული ფუტკარი _ ცოცხალი საგანძური 5500-წლიანი ისტორიით

საქართველო არა მხოლოდ ვაზისა და ღვინის, არამედ მეფუტკრეობის უძველესი კერაცაა. არქეოლოგიური აღმოჩენები, კერძოდ, 5500 წლის წინანდელ თიხის ჭურჭელში დაცული თაფლის კვალი, მოწმობს, რომ ქართველი კაცი ათასწლეულების წინ ფლობდა „თხევადი ოქროს“ მოპოვების ხელოვნებას.

დღეს ეს მემკვიდრეობა განსახიერებულია კავკასიური მთის რუხ ფუტკარში, ენდემურ სახეობაში, რომელმაც მსოფლიო აღიარება მოიპოვა.

ქართული მთის რუხი ფუტკარი (Apis mellifera caucasia) ბუნების ნამდვილი ინჟინერია. მისი მთავარი სავიზიტო ბარათი რეკორდულად გრძელი ხორთუმია (7.15-7.3მმ). ეს ანატომიური თავისებურება მას უნიკალურ კონკურენტულ უპირატესობას ანიჭებს: ფუტკარს შეუძლია ნექტარი ამოიღოს იმ მცენარეების ღრმა სანექტრეებიდანაც კი, რომლებიც სხვა ჯიშებისთვის მიუწვდომელია.

ჯიშის გამძლეობა და შრომისუნარიანობა მართლაც შთამბეჭდავია. იგი ეგუება ცვალებად კლიმატს, აქტიურად მუშაობს გრილ და ნალექიან ამინდში და მცირე ღალიანობის პირობებშიც კი ახერხებს სასაქონლო თაფლის დაგროვებას. ამასთან, ქართული ფუტკარი გამოირჩევა თვინიერებითა და ნაყარობისადმი ნაკლები მიდრეკილებით, რაც მეფუტკრის მუშაობას საგრძნობლად ამარტივებს.

მსოფლიო აღიარება და სელექციური მნიშვნელობა

შემთხვევითი არ არის, რომ ქართული მთის რუხი ფუტკარი პლანეტის ერთ-ერთ საუკეთესო ჯიშად ითვლება. მის მაღალ სამეურნეო ღირებულებას საერთაშორისო გამოფენებზე მიღებული სამი ოქროს მედალიც ადასტურებს.

საქართველოში ამ სახეობის რამდენიმე გამორჩეული პოპულაციაა გავრცელებული:

• მეგრული
• გურული
• აფხაზური
• ქართლური

ამ გენეტიკური რესურსის დაცვა და გაუმჯობესება სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ამოცანაა. სწორედ ამ მიზნით, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი მუხურის ბაზაზე ინტენსიურ სელექციურ სამუშაოებს ატარებს, რათა შენარჩუნდეს ჯიშის სიწმინდე და მისი უნიკალური თვისებები.

ქართული მთის რუხი ფუტკარი არ არის მხოლოდ აგროინდუსტრიის ნაწილი; იგი საქართველოს აგრობიომრავალფეროვნების სტრატეგიული და ეროვნული სიმბოლოა. მისი ბიოლოგიური პოტენციალი _ გრძელი ხორთუმი, ადაპტაციის უნარი და პროდუქტიულობა _ იძლევა საშუალებას, საქართველო პოზიციონირდეს მსოფლიო ბაზარზე, როგორც უნიკალური და მაღალხარისხიანი მეფუტკრეობის პროდუქტების მწარმოებელი ქვეყანა. ამ ენდემური საგანძურის მოფრთხილება და სამეცნიერო მიდგომებით განვითარება ქვეყნის აგრარული სექტორის მდგრადი მომავლის გარანტია.