ბოსტნეული კულტურების თესვა-რგვის და მოსავლის აღების ვადები

აგროკლიმატური რესურსები ძირითადად განსაზღვრავს სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა დარგის რაციონალურად განლაგებას და მათ განვითარებას.

სოფლის  მეურნეობის რენტაბელობისათვის საჭიროა მინდვრის  კულტურები და უშუალოდ ბოსტნეული კულტურები განლაგებული იქნას აგროკლიმატური ფაქტორების მოთხოვნილების მიხედვით, ძირითადად სითბურ რეჟიმზე მათი დამოკიდებულების შესაბამისად. აგროკლიმატური ზონების მახასიათებლების  ცოდნა საშუალებას იძლევა მოხდეს ბოსტნეული  კულტურების მოვლა–მოყვანა  მათთვის ხელსაყრელ  პირობებში.

საქართველოს ტერიტორია ბუნებრივი პირობების და ბოსტნეული კულტურების მოვლა-მოყვანის მიხედვით დაყოფილია ზონებად და ქვეზონებად, რომლებიც მკვეთრად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან, როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ ნაწილში.  დასავლეთ საქართველოში გამოყოფილია მებოსტნეობის  სამი ზონა:

1-დაბლობი-ბარის სუბტროპიკული,თბილი.

2-მთისწინა, ზომიერად თბილი.

3- მაღალმთიანი ცივი.

პირველი ზონა იყოფა სამ ქვეზონად, ხოლო მე-2 და მე-3 ზონა _ ორ ქვეზონად.

აღმოსავლეთ საქართველოშიც გამოყოფილია მებოსტნეობის  სამი ზონა:

1-ბარის , მშრალი სუბტროპიკული.

2—მთისწინა, ზომიერად თბილი, მშრალი .

3—მაღალმთიანი, ცივი.

აღმოსავლეთ საქართველოს სამივე ზონა იყოფა ორ-ორ ქვეზონად. ცხრილებში კარგად ჩანს ზონების და ქვეზონების მიხედვით ბოსტნეულის თესვა-რგვის და მოსავლის აღების კალენდარული ვადები. მაგ: აღმოსავლეთ საქართველოს 1 ზონის 1 და მა-2 ქვეზონაში, ზღვის დონიდან 200-500 მეტრზე, კომბოსტოს ადრეული თესვა დასაშვებია 1 თებერვლიდან  20 თებერვლამდე, დარგვა 15 მარტიდან 25 მარტამდე, მოსავლის აღება 1 ივნისიდან 20 ივნისამდე.

ვფიქრობ, ბოსტნეული კულტურების მოვლა-მოყვანით დაინტერესებულთათვის  მეტად  გამოსადეგია   აღნიშნული  მასალების  გაცნობა              

 ბოსტნეული კულტურების თესვა-რგვის და მოსავლის აღების ვადები. აღმოსავლეთ საქართველოს I და II ზონა. 200-1000 მეტრი ზღვის დონიდან.

კულტურა

 

1 ზონა I და II ქვზონა ზღვის დონიდან 200-500 მ. შიდა და გარე კახეთის დაბლობი, გარდაბანი, მარნეული, თეთრიწყარო, ბოლნისი II ზონა I და II ქვეზონა ზღვის დონიდან 500-1000 მ. მცხეთა, კასპი, გორი, ხაშური, ქარელი, ბორჯომი, სამხრეთ ოსეთის და მესხეთის დაბლობები
თესვა რგვა მოსავლის აღება თესვა რგვა მოსავლის აღება
1 კომბოსტოს ადრეული თესვა 1/II-20/II 15/III-25/III 1/VI-20/VI 15/II-25/II 30/III-20/IV 1/VII-10/VIII
2 საშუალო და საგვიანო კომბოსტო 1/VII-10/VII 1/VIII-10/VIII 10/XI-30/XI 1/VI-15/VI 5/VII-15/VIII 20/X-10/XI
3 ყვავილოვანი კომბოსტო 15/III-1/IV 25/IV-15/V 25/VI-10/VII 25/III-10/IV 1/V-10/V 1/VII-20/VIII
4 პამიდორი საჩითილედ კვალსათბურები, წიწაკა 15/II-15/III 20/IV-10/V 25/VI-1/X1 15/III-20/III 15/V-25/V 20/VII-1/X1
5 გაზაფხულზე კიტრის ღია გრუნტში თესვა 10/III-20/III 20/V-1/VIII 20/IV-30/IV 1/VII-20/ X
6 ხახვის თესვა

 

გაზაფხულზე 20/II-20/III 20/VIII-15/IX 10/II-20/III  

 

10/VIII-10/IX

შემოდგომით 1/IX-10/X 10/VII-10/VIII 1/X-15/XI
7 ნიორი 25/IX-10/X 15/VI-1/VII 1/II-1/III 1/VII-20/VII
8 პრასი 20/II-20/III 1/V-1/XII 20/III-25/IV 20/VI-1/X
9 სუფრის ჭარხალი 15/III-1/IV 1/VIII-1/XI 10/III-10/IV 15/IX-15/X
10 სტაფილო

 

გაზაფხულზე 20/II-20/III 1/V-1/VII 25/V-30/VI 10/VII-15/VIII
შემოდგომით 1/IV-30/VI 1/X-20/VII1 1/III-1/IV 20/X-1/XI
11 ოხრახუში, ნიახური 20/II-20/III 1/VI-1/XI 15/III-1/IV 1/VI-1/XI
12 ბარდა, გაზაფხულზე, თესვა 1/II-10/II 10/V-15/VII 15/III-25/III 15/VI-30/VI
13 ცერცვი 1/III-10/III 15/V-20/VI 20/III-30/III 25/V-1/VII
14 ისპანახი, სალათი, ქინძი, წიწმატი 1/VIII-15/X 20/X-1/IV 10/III-10/IV 15/V-10/VI
20/II-1/IV 15/IV-20/V 1/IV-15/V 15/V-15/VI
ბოსტნეული კულტურების თესვა-რგვის და მოსავლის აღების ვადები. აღმოსავლეთ საქართველოს მებოსტნეობის III ზონა 1200-2200 მეტრი ზღვის დონიდან

კულტურა

 

III ზონა  I ქვეზონა – სამცხე ჯავახეთი, სამხრეთ კავკასიონი, ჯავახეთი,ჩრდ. საქართველოს მთის კალთები 1200-1700 მ. ზღვის დონიდან III  ზონა . II -ქვეზონა –

1700-2200 მეტრი ზღვის დონიდან

თესვა

რგვა მოსავლის აღება თესვა რგვა

მოსავლის აღება

1 საადრეო კომბოსტო

1/III-10/III

1/V-25/V 30/VII-25/VIII 25/III-10/IV 15/V-1/VI

15/VIII-1/X

2 საშუალო და საგვიანო კომბოსტო

10/IV-5/V

1/VI-10/VI 1/IX-1/XI 10/V-20/V 15/VI-25/VI

15/IX-25/IX

3 კალნაბი – საადრეო კვალსათბურში საჩითილე (ყვავილოვანი კომბოსტო)

25/IV-5/V 1/VI-15/VI

1/X-10/XI

4 პამიდორი საჩითილედ კვალსათბურებში

1/IV-20/IV

25/V-1/VI 1/VIII-15/IX

5 ლობიო

1/V-20/V

1/VIII-20/IX 20/V-10/VI

10/VIII-20/IX

6 კიტრი

10/V-10/VI

15/VIII-1/IX

7 ხახვი

1//IV-20/IV

15/VIII-20/IX 10/V-20/V

1/VIII-10/IX

8 პრასი

15/IV-10/V

10/VI-25/IX 10/V-20/V

1/VIII-20/IX

9 სუფრის ჭარხალი

15/IV-10/V

15/IX-1/X 20/IV-10/V

1/X-20/X

10 სტაფილო

10/IV-10/V

15/IX-1/X 20/IV-10/V

1/X-20/X

11 ოხრახუში, ნიახური

20/IV-10/V

15/VIII-15/IX 1/V-20/V

20/VIII-20/IX

12 ბარდა, ცერცვი

20/IV-10/V

1/VIII-1/IX 1/V-20/V

10/VIII-1/IX

13

ნიორი

1/IX-1/X 10/VIII-20/IX 1/V-10/V

1/VIII-15/VIII

14

ისპანახი, სალათი, ქინძი, წიწმატი 10/IV-15/V 15/V-10/VI 1/V-15/V 10/VI-1/VIII

 

ბოსტნეული კულტურების თესვა-რგვის და მოსავლის აღების ვადები. დადასავლეთ საქართველოს I და II ზონა.  250-1000 მეტრი ზღვის დონიდან

კულტურა

 

1 ზონა. I, II და III ქვეზონა ზღვის დონიდან 250 მ. აჭარის, გურიის, სამეგრელოს დაბლობი, აფხაზეთის ჩრდილო ნაწილი,-გულრიფშის, სოხუმის, გუდაუთის, გაგრის რაიონები, ქუთაისი, წყალტუბო, სამტრედია, ვანის რაიონები.

II ზონა.  I და II ქვეზონა ზღვის დონიდან 250-1000 მ. ზემო იმერეთი და სხვა რაიონების მთისწინა ნაწილი, რაჭა ლეჩხუმის რაიონების დაბლობი.

თესვა

რგვა მოსავლის აღება თესვა რგვა

მოსავლის აღება

1 კომბოსტოს ადრეული თესვა

1/IX-1/X

1/XI-30/XII 20/IV-30/VI 10//III-10/IV 25/IV-15/V

1/VII-1/VIII

2 საშუალო და საგვიანო კომბოსტო

25/VI-15/VII

1/VIII-20/VIII 20/XI-25/XI 1/IV-10/IV 15/V25/VI

1/IX-20/XI

3 ყვავილოვანი კომბოსტო

15/VI-10/VII

15/VIII-25/VIII 25/X-1/XI 1/III-20/III 5/IV-25/IV

15/VI-1/VIII

4 პამიდორი საჩითილედ და წიწაკა

15/II-15/III

15/IV-10/V 1/VIII 1/III-20/III 1/V-15/V

10/VII-10/IX

5 გაზაფხულზე კიტრის ღია გრუნტში თესვა

10/III-20/III

10/IV-20/V

25/V-10/VIII

20/VI-20/VIII

15/III-25/III

15/IV-1/V

15/VI-1/IX

10/VII-10/IX

6 ხახვის თესვა გაზაფხულზე

10/II-10/III

1/VII-20/VIII

10/II-20/III

1/VIII-1/IX

შემოდგომით

15/IX-1/XI

1/VI-1/VIII

7 ნიორი 1/VIII-1/X 10/VI-10/VII 1/VIII-1/XI

25/VI-15/VII

8 პრასი

20/II-20/III

1/IV-1/V 10/VI-30/XII 1/II-30/III 15/IV-5/V

10/IX-30/II

9 სუფრის ჭარხალი

20/II-20/III

10/VI-10/X 10/III-10/IV

10/IX-25/X

10 სტაფილო

 

გაზაფხულზე

1/II-10/III

15/VI-1/XI 20/III-10/IX

15/IX-10/X

შემოდგომით

10/VI-25/VII

15/IX-10/X 20/VI-20/VII

1/X-30/X

11 ოხრახუში, ნიახური

1/II-10/III

1/V-1/XII 15/II-15/III

1/VI-30/XII

12 ბარდა, გაზაფხულზე თესვ

1/II-10/III

10/V-15/VII 15/III-25/III

15/VI-10/VII

13 ცერცვი

1/II-10/III

15/V-20/VI 20/III-30/III

25/V-1/VII

14 ისპანახი, სალათი, ქინძი, წიწმატი

1/VII-15/X

20/XI- 10/III-10/IV

15/V-1/VIII

10/II-25/III

10/IV-15/V 25/III-10/V

15/V-10/VI

ბოსტნეული კულტურების თესვა-რგვის და მოსავლის აღების ვადები. დასავლეთ საქართველოს მებოსტნეობის III ზონა 1000-2100 მეტრი ზღვის დონიდან
კულტურა

III ზონა. I ქვეზონა – სვანეთის, აჭარის, რაჭა-ლეჩხუმის მთის სოფლები 1000-1500 მ. ზღვის დონიდან

III ზონა. II ქვეზონა – 1500-2100 მეტრი ზღვის დონიდან

თესვა

რგვა მოსავლის აღება თესვა რგვა

მოსავლის აღება

1 კომბოსტოს ადრეულ გაზ. თესვა

30/IV-10/V

2/VI-20/VI 10/IX-30/IX

2 საშუალო და საგვიანო კომბოსტო

1/IV-15/IV

5/V-5/VI 1/IX-15/X 10/IV-20/IV 20/V-1/VI

15/X-25/IX

3  ყვავილოვანი კომბოსტოს სგაზაფხულო თესვა

20/III-30/III

20/V-10/VI 1/VIII-1/IX 1/IV-15/IV 20/V-1/VI

20/VII-20/VIII

4 პამიდრი საჩითილედ კვალსათბურებში

1/IV-10/IV

20/V-10/VI 10/VIII-25/IX

5 კიტრის გრუნტში თესვა, გაზაფხულზე

5/V-10/V

1/VIII-10/IX

6 ხახვის გაზაფხულზე თესვა

15/IV-10/V

20/VIII-1/IX 1/V-15/V

1/VIII-1/IX

7 ნიორი

15/IX-10/X 20/VII-10/VII 10/IV-5/V –

15/VIII-1/IX

8 პრასი

30/I11-1/V

10/V-1/VI 10/ IX -25/ X11 1/IV-1/V 10/V-30/V

1/VIII-20/IX

9 სუფრის ჭარხალი

1/V-15/V

15/IX-1/X 20/V-1/VI

20/VIII-1/IX

10 სტაფილო

20/IV-20/V

15/IX-1/X 1/V-20/V

1/VIII-10/IX

11 ოხრახუში, ნიახური

10/IV-10/V

1/VIII-1/IX

12 ბარდა, ცერცვი

20/IV-10/V

30/VIII-10/IX
13 ცერეცო

15/V-10/V

10/VIII-1/IX 1/V-20/V

10/VIII-10/IX

14 ისპანახი, სალათი, ქინძი, წიწმატი

20/IV-10/V

1/VIII-1/IX 1/V-20/V

20/VI-10/VIII

 ნატო კაკაბაძე,   სმმ დოქტორი. სამეცნიერო–კვლევითი

ცენტრის ერთწლოვანი კულტურების კვლევის

დეპარტამენტის უფროსი, სმ აკადემიის ბოსტნეული

კულტურების  ეროვნული კოორდინატორი.