მწვანე ხახვი _ მოვლა-მოყვანის ტექნოლოგია

ხახვი სიცივის ამტანი მცენარეა და ამის გამო მისი მოყვანა მთიან ზონაშიც შეიძლება.

ხახვის უხვი და ხარისხიანი მოსავლის მოსაყვანად მსუბუქი, ნოყიერი და სარეველებისგან სუფთა ნიადაგია საჭირო. მთიან ზონაში მიზანშეწონილია შეირჩეს სამხრეთის დაქანებული ნაკვეთი და ადრე გაზაფხულზე დამუშავდეს, ხოლო დაბლობ ზონაში სასურველია, ნაკვეთი ანარჩენებისგან გასუფთავების შემდეგ, შემოდგომაზე დამუშავდეს.

შემოდგომაზე სახახვე ნაკვეთში ნიადაგის დამუშავების წინ უნდა შევიტანოთ საქონლის 50-60 ტ/ჰა გადამწვარი ნაკელი და მოვფანტოთ, ანუ ყოველ 10 კვადრატულ მეტრ ფართობზე, ნიადაგის ნოყიერების მიხედვით, უნდა დაეყაროს — 4-6 ვედრო, ასევე უნდა შევიდეს სულფატამონიუმი 150-250 გრ. სუპერფოსფატი 350-450 გრამი და კალიუმის მარილი 100-200 გრამი. მინერალური სასუქების უქონლობის შემთხვევაში ნაკელის დოზა უნდა გაიზარდოს.

შემოდგომის მზრალი ადრე გაზაფხულზე უნდა დაიფარცხოს, ხოლო თესვის წინ უნდა გადაიხნას და გაითოხნოს, გაიწმინდოს სარეველებისაგან, ქვებისაგან და ფოცხით გასწორდეს.

მთის ზონაში საჭიროა ნიადაგის დაფარცხვა, ან ჩათოხნა, გაწმენდა, ფოცხით გადასწორება.

სარწყავ ნაკვეთებზე ზოლებს შორის უმჯობესია სარწყავი კვლების მოწყობა.

ხახვისათვის საუკეთესო წინამორბედად კომბოსტო, კიტრი და სათოხნი პარკოსანი კულტურები ითვლება.

მწვანედ გამოსაყენებლად მთიან ზონაში ხახვი ითესება ივლის-აგვისტოში. მებოსტნეობის პირველ ზონაში (კახეთის დაბლობი და ქვემო ქართლი ზღვის დონიდან 500 მეტრ სიმაღლეზე) მწვანედ მოსახმარად ხახვი ითესება შემოდგომაზე, სექტემბერ-ოქტომბერში და ზამთარში. ფართომწკრივიან და ოთხმწკრივიან ზოლებად. ფართო მწკრივებად თესვისას მწკრივთა შორის მანძილი უნდა იყოს 45 სმ.  ხოლო ოთხმწკრივიან ზოლებად თესვის შემთხვევაში ზოლში მწკრივებს შორის მანძილი — 20 სმ, ხოლო ზოლებს შორის 60 სმ. უნდა იყოს.

ხახვის ფართო მწკრივებად თესვის ნორმა ჰა-ზე — 4-6, ხოლო ვიწრო მწკრივებად ჰა-ზე 8-10 კილოგრამია. აღმოცენებისთანავე საჭიროა ნიადაგის გაფხვიერება, რაც უნდა განმეორდეს ნიადაგზე ქერქის გაჩენის და სარეველების გამოჩენის შემთხვევაში.

როცა მცენარეს 2-3 ფოთოლი განუვითარდება, საჭიროა პირველი გამოხშირვა ისე, რომ მცენარეები ერთმანეთისაგან 2-3 სმ. იყოს დაშორებული. მეორე გამოხშირვა ტარდება პირველი გამოხშირვიდან 20-25 დღის შემდეგ და მცენარეთა შორის მანძილი 5-6 სმ. რჩება. მესამე გამოხშირვა ტარდება მეორე გამოხშირვიდან 15-20 დღის შემდეგ და მცენარეებს შორის მანძილი 8-10 სმ. რჩება. მეორე და მესამე გამოხშირვის დროს ამოღებული მწვანე ხახვი კონებად იკვრება და მომხმარებელს მიეწოდება.

სამწვანილე ხახვი ძირითადად ბოლქვებით მოჰყავთ. ბოლქვები მიიღება თავიანი ხახვის მოსავლის აღებისა და დახარისხების დროს. ცალკე გადაირჩევა 30-40 გრამამდე წონის ბოლქვები, რომელთა დარგვის შემდეგ მიიღება საუკეთესო სამწვანილე ფოჩი. ამ მიზნით ასევე შესაძლებელია სასურსათედ შენახული და უკვე საკვებად გამოუსადეგარი ბოლქვებიც.

ხახვის ბოლქვების დარგვა ფოჩის მისაღებად სათბურებსა და კვალსათბურებში წარმოებს, როგორც წინამორბედი ან შემამჭიდროებელი კულტურა, ანუ ხახვი ძირითადი კულტურის მწკრივთაშორისებში ირგვება და მანამადე რჩება, ვიდრე ძირითადი კულტურები მათთვის განკუთვნილ კვების არეს დაიჭერს.

ხახვის დარგვამდე ნაკვეთი წინასწარ ერთი მეტრის სიგანის ზოლებად უნდა მოინიშნოს ისე, რომ მათ შორის მანძილი 40-50 სმ. დარჩეს.

ბოლქვები 4-5 სანტიმეტრის სიღრმეზე ხელით ირგვება. საფოჩე ხახვი კვების არით: მწკრივებს შორის 20-25 სმ, ზოლში ერთმანეთისგან 10-15 სმ. დაცილებით ირგვება.

მას შემდეგ, როცა ნარგავი 5-6 ცალ მწვანე, გარკვეული სიმაღლის ფოთოლს განივითარებს, ამოღება შეიძლება. სასურველია ეს ოპერაცია მშრალ ამინდში ჩატარდეს, ხახვი კონებად შეიკრას და სარეალიზაციოდ გაიგზავნოს.

ნატო კაკაბაძე

სმმ დოქტორი, ბოსტნეულ-ბაღჩეული კულტურების

ნაციონალური კოორდინატორი საქართველოში

ჟურნალი „ახალი აგრარული საქართველო“ #11

 

8 thoughts on “მწვანე ხახვი _ მოვლა-მოყვანის ტექნოლოგია

  • 28/08/2021 at 19:10
    Permalink

    For most up-to-date information you have to pay a visit world wide web and on internet
    I found this website as a finest web site for most recent updates.

  • 01/09/2021 at 18:51
    Permalink

    Greetings from Carolina! I’m bored to death at work so I decided to browse your blog on my iphone during lunch break.
    I love the knowledge you present here and can’t wait to take a
    look when I get home. I’m amazed at how fast your blog loaded on my mobile ..
    I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyways, fantastic blog!

  • 02/09/2021 at 17:06
    Permalink

    Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the
    video to make your point. You definitely know what youre talking about,
    why throw away your intelligence on just posting
    videos to your site when you could be giving us something enlightening to read?

  • 03/09/2021 at 14:36
    Permalink

    I like what you guys are usually up too. Such
    clever work and reporting! Keep up the great works guys I’ve included you
    guys to our blogroll.

  • 04/09/2021 at 16:40
    Permalink

    excellent points altogether, you just won a brand new reader.
    What might you suggest about your post that you just made some days ago?
    Any certain?

  • 05/09/2021 at 07:45
    Permalink

    Hurrah, that’s what I was exploring for, what a stuff!
    present here at this website, thanks admin of this web page.

  • 05/09/2021 at 23:51
    Permalink

    Piece of writing writing is also a fun, if you be familiar with afterward
    you can write or else it is difficult to write.

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო.