მზესუმზირა _ ჯიშები, მოვლა-მოყვანის აგროტექნიკა

მზესუმზირა ფართოდ გავრცელებული ზეთოვანი მცენარეა. ზეთად გადასამუშავებელი ნედლეულის 80% მზესუმზირას თესლურაზე მოდის, მისი თესლურა შეიცავს 29-57%-მდე ზეთს, ხოლო მისი ნაჭუჭგაცლილი გული 50–65%-მდე ზეთს.

მზესუმზირას ზეთი ნახევრად შრობადია (იოდის რიცხვით 119-144), ამიტომ ის ფართოდ გამოიყენება სასურსათოდ, აგრეთვე საკონდიტრო და საკონსერვო მრეწველობაში, იყენებენ საპნის და სხვადასხვა სახის საღებავების დასამზადებლად.

ზეთსახდელ ქარხნებში მზესუმზირას თესლურას გადამუშავებისას ღებულობენ კოპტონსა და შროტს. კოპტონი მიიღება ზეთის წნეხური საშუალებით, ხოლო შროტი – ზეთის ექსტრაქციის წესით დამზადებისას. კოპტონის საშუალო გამოსავალი 33%-მდეა, ხოლო შროტისა -35%. კოპტონიც და შროტიც წარმოადგენენ მაღალ ცილოვან საკვებ საშუალებებს ცხოველებისათვის.

მზესუმზირას მაღალღეროიან ჯიშებს ზოგჯერ სასილოსედ სთესენ, სიმინდთან ერთად, რაც ძლიერ ზრდის სასილოსე მასის მოსავალს და აუმჯობესებს მის ხარისხს.

მზესუმზირა ითვლება ძვირფას თაფლოვან მცენარედ და დიდი მნიშვნელობა აქვს მეფუტკრეობისათვის. მზესუმზირას კულტურას აქვს გარკვეული აგროტექნიკური მნიშვნელობაც. როგორც სათოხნი მცენარე, მოსავლის აღების შემდეგ მინდორს ტოვებს გაფხვიერებულს და გასუფთავებულს სარეველებისაგან და ამ მხრივ კარგ წინამორბედად ითვლება თესლბრუნვაში საშემოდგომო ხორბლისათვის.

საქართველოში მზესუმზირას ნათესები ძირითადად თავმოყრილი იყო სიღნაღის, საგარეჯოს, გურჯაანის რაიონებში.

ბოტანიკურ-მორფოლოგიური დახასიათება. მზესუმზირა ეკუთვნის რთულყვავილოვანთა ოჯახს. ამჟამად ორ სახეობად იყოფა: კულტურული მზესუმზირა და ველური მზესუმზირა.

კულტურული მზესუმზირა ერთწლიანი მცენარეა. მისი მთავარღერძიანი ფესვი უხვად არის დატოტვილი და ღრმად ჩადის ნიადაგში, 2-2,5-მდე, ღერო სწორმდგომია, შიგნიდან ამოვსებულია რბილი ქსოვილით. არ იტოტება, აღწევს 1,5-4,0 მეტრამდე, არის მზესუმზირას ჯუჯა ფორმებიც, რომელთა ღეროს სიმაღლე 50-70სმ-ს არ აღემატება.

ფოთოლი

გრძელყუნწიანი, დიდი, ოვალურ-გულისებრი მოყვანილობის, წაწვეტებული ბოლოთი და დაკბილული კიდეებით, ფოთლის ფირფიტის ორივე მხარე და ღეროც შებუსვილია. ქვედა ფოთლები ღეროზე განწყობილია მოპირდაპირედ, შუა და ზედა ფოთლები კი – მორიგეობით. ფოთოლთა რაოდენობა მცენარეზე, ჯიშების მიხედვით იცვლება 14-დან 50-მდე. მზესუმზირას ყვავილედი – კალათა. კალათას საფუძველს წარმოადგენს ყვავილ-საჯდომი, რომელზეც 800-1200-მდე ყვავილია. კალათში ყვავილები ორგვარია: ენისებრი და მილისებრი. ენისებრი ყვავილები უნაყოფოა – ცალსქესიანი, განლაგებულია კალათის კიდეებზე, რამდენიმე მწკრივად და შეფერილია მუქნარინჯისფერ – ყვითლად, მილისებრი ყვავილები ორსქესიანია, 5 მტვრიანათი, ბუტკო ერთი ორად გაყოფილი დინგით. ბუტკო ადრე მწიფდება, ვიდრე მტვრიანები, ამის გამო მზესუმზირა ჯვარედინად იმტვრება, რაშიც დიდ მონაწილეობას იღებენ მწერები. მისი ნარინჯისფერ – ყვითლად შეფერილი ყვავილები თანმიმდევრულად იხსნება ნაპირიდან – ცენტრისაკენ. ერთი კალათას ყვავილობა 8–10 დღეს გრძელდება, ბუნებრივ პირობებში ყვავილთა ნაწილი გაუნაყოფიერებელი რჩება, რის გამო, თესლურა ფშუტი – ფუჭმარცვლიანი გამოდის. კარგ შედეგს იძლევა კალათების ხელოვნური დამტვერვა, ფუტკრის გაყვანა ნათესებში და მათი დახმარებით დამტვერიანება.

ნაყოფი

თესლურა, გახევებული თანანაყოფით, რომელიც თესლთან არის შეზრდილი. ჯიშებისა და აგროტექნიკის მიხედვით, მზესუმზირას ჩენჩოიანობა 16 – 25%-ს აღწევს. თესლი (გული) დაფარულია თხელი გარსით, რომლის შიგნით მოთავსებულია ორი ლებანი კვირტისა და ფესვის ჩანასახით.

თესლურა გარეგნულად შავი, მონაცრისფრო, თეთრი, ზოლებიანი, სხვადასხვა ელფერით. 1000 თესლურას მასა 40-დან 170-გრ ფარგლებში მერყეობს.

ბიოლოგიური თავისებურებანი. მზესუმზირა სითბოს და სინათლის მოყვარული მცენარეა, დიდ მოთხოვნილებას აყენებს ნიადაგის ნაყოფიერებაზეც. საკმაოდ გვალვაამტანია. თესლურა გაღივებას იწყებს 4–60 სითბოს პირობებში, 8–100-ზე გაღივება უფრო ინტენსიურია, მაგრამ აღმონაცენს დათესვიდან 15–20 დღის შემდეგ იძლევა. მზესუმზირას აღმონაცენი შედარებით ადვილად იტანს 4–60–იან წაყინვებს, უფრო დაბალი ტემპერეტურა კი ძლიერ აზიანებს ნათესს. მცენარის მოთხოვნილება სითბოს მიმართ თანდათანობით იზრდება აღმოცენებიდან – ყვავილობამდე, მისი ზრდა-განვითარებისათვის საუკეთესოდ ითვლება 20–250 სითბო, 300-ზე მცენარე ძლიერ იჩაგრება, ხოლო 400-ზე მისი მტვრის მარცვლები წყვეტენ განვითარებას.

 

მზესუმზირა გვალვაგამძლე მცენარედ ითვლება და ნიადაგის ღრმა ფენიდან იღებს ტენს, მაგრამ იმის გამო, რომ დიდ მწვანე მასას იძლევა და უხვად აორთქლებს წყალს, ტენის მიმართ ის საკმაოდ დიდ მოთხოვნილებას აყენებს. მცენარეს  კალათას განვითარებისა და ყვავილობის პერიოდში ტენის მეტი რაოდენობა სჭირდება, ვიდრე სხვა დროს. ტენის ნაკლებობა ამ დროს აბრკოლებს ყვავილედის განვითარებას, აძლიერებს ფშუტ-მარცვლიანობას და მკვეთრად ამცირებს მოსავლიანობას. მზესუმზირა კარგად იყენებს ზაფხულის მეორე ნახევრის ნალექებს.

მზესუმზირა მოჰყავთ თითქმის ყოველნაირ ნიადაგებზე. მისთვის ყველაზე უკეთესია მდიდარი შავმიწა ნიადაგები, აგრეთვე ალუვიური და ყავისფერი ნიადაგები. მცირე მოსავალს იძლევა მძიმე თიხა ნიადაგებზე. უვარგისია დაჭაობებული, ძლიერ სილნარი და კირით მდიდარი მიწები, ვერ ეგუება ძლიერ მჟავე რეაქციისა და მლაშობ ნიადაგებს.

ჯიშები

მზესუმზირას კულტურული ჯიშები, მათი მორფოლოგიური ნიშნებისა და გამოყენების მიხედვით სამ ჯგუფად იყოფა:  საზეთე, საკნაწუნებელი და შუალედურა.

ადგილი თესლბრუნვაში

მზესუმზირა, როგორც სათოხნი მცენარე, თესლბრუნვაში თავსდება თავთავიან პურეულებს შორის. კარგი წინამორბედია მისთვის საშემოდგომო ხორბალი და საგაზაფხულო ქერი. კიდევ უფრო უკეთეს მოსავალს იძლევა სამარცვლე პარკოსანი კულტურებისაგან განთავისუფლებულ მინდორზე. არ ურჩევენ მზესუმზირას თესვას ლობიოს შემდეგ, რადგან მათ საერთო დაავადება– სკლეროცინი აზიანებს. იმ რაიონებში, სადაც ფართოდ არის გავრცელებული სიმინდი, მზესუმზირა შესაძლებელია მოთავსდეს თესლბრუნვაში სიმინდის შემდეგაც. არ არის რეკომენდებული მზესუმზირას თესვა მრავალწლიანი ბალახებისა და შაქრის ჭარხლის შემდეგ, რადგან ეს კულტურები ძლიერ აშრობენ ნიადაგის ქვედა ფენებს.

თვით მზესუმზირა კარგი წინამორბედია თითქმის ყველა საგაზაფხულო კულტურისათვის, საქართველოს პირობებში ფართოდ არის გავრცელებული მზესუმზირას შემდეგ საშემოდგომო ხორბლის თესვა.

იმ ადგილებში სადაც გავრცელებულია პარაზიტი კელაპტარა, მზესუმზირა თესლბრუნვაში თავის მინდორზე არ უნდა დაბრუნდეს 6-7 წელზე ადრე.

ნიადაგის დამუშავება

მზესუმზირისათვის დიდად არ განსხვავდება სხვა საგაზაფხულო კულტურებისათვის ნიადაგის მომზადებისაგან. საქართველოში ითესება ძირითადად ურწყავ რაიონებში, ამიტომ, დიდი მნიშვნელობა აქვს ყველა იმ ღონისძიებათა განხორციელებას, რომელიც უზრუნველყოფს ნიადაგში ტენის მაქსიმალურ დაგროვებას და შენახვას. ამ მიზნით წინამორბედი კულტურებისაგან მინდორის განთავისუფლებისთანავე მიმართავენ ნაწვერალის აჩეჩვას, მზრალის ნაადრევად და ღრმად ხვნას. დიდ ეფექტს იძლევა მზესუმზირასათვის ნიადაგის ფენობრივი დამუშავება, 10-12სმ გაფხვიერება და შემდეგ ღრმად მოხ-ვნა 30-32სმ-ზე.

ტენის მაქსიმალური შენარჩუნების მიზნით, ადრე გაზაფხულზე ხნული იფარცხება, ხოლო თესვის წინ ტარდება კულტივაცია დაფარცხვით. კარგ შედეგს იძლევა ზამთარში თოვლის დაგროვების ღონისძიებანი მინდორზე.

განოყიერება

მზესუმზირა დიდ მოთხოვნილებას იჩენს საკვებ ნივთიერებათა მიმართ. განვითარების პირველ პერიოდში ის ხარბად ითვისებს ფოსფორს, კალათას განვითარებიდან – ყვავილობამდე ძლიერდება აზოტის შეთვისება, ხოლო კალიუმს მცენარე ითვისებს თესლურას მომწიფებამდე. ჰექტარზე 20ც მოსავლიანობის დროს მზესუმზირას გამოაქვს ნიადაგიდან 120კგ აზოტი, 52კგ ფოსფორი და 372კგ კალიუმი. გამოყენებულ სასუქთა დოზები დამოკიდებულია ნიადაგის პირობებზე, აგროტექნიკის დონესა და მოსავლიანობაზე. კარგ შედეგს იძლევა ორგანული და მინერალური სასუქების ერთობლივი შეტანა. ჩვეულებრივ, მზრალად ხვნის წინ ჰექტარზე შეაქვთ 15-20ტ ნაკელი, 2-3ც სუპერფოსფატი და 1-1,5ც კალიუმის მარილი.

გაზაფხულზე თესვის დროს, რეკომენდებულია აზოტიანი და ფოსფორიანი სასუქების მცირე დოზების შეტანა მწკრივში – 0,5-1,0ც სულფატამონიუმი და 1,01,5ც სუპერფოსფატი.

თესვა

მსხვილი, თანაბარი და მაღალი აღმოცენების უნარის მქონე თესლით თესვა ერთ-ერთი მთავარი პირობაა მზესუმზირას უხვმოსავლიანობისა. თესლის სიწმინდე არ უნდა იყოს 97-98%-ზე ნაკლები, ხოლო გაღივების ენერგია 90%-ზე დაბალი. დათესვის წინ რეკომენდებულია თესლის შეწამვლა ფუნგიციდებით. მსხვილი თესლით თესვა (1000 თესლის მასა 85-100გრ) მოსავლიანობას ჰექტარზე 3 ცენტნერით ზრდის .

მზესუმზირა თესლის გაღივებისათვის საჭიროებს ტენის საკმაოდ დიდ რაოდენობას, ამიტომ, გაზაფხულზე, რაც შეიძლება ადრე, უნდა დაითესოს. კახეთის პირობებში, თუ ამინდი ამის საშუალებას იძლევა, მზესუმზირის თესვას იწყებენ თებერვლის მეორე ნახევრიდან და ამთავრებენ მარტში. თესვის დაგვიანება იწვევს თესლის აღმოცენების გაჭიანურებას და მეჩხერიანობას, დაგვიანებული ნათესი სუსტად ვითარდება, უსწრებს ზაფხულის გვალვები, მოსავალი მკვეთრად მცირდება. სასურველია თესვა დამთავრდეს შემჭიდროებულ ვადებში, 4–5 დღეში. თბილ რაიონებში შესაძლებელია მზესუმზირას თესვა ზამთრის პირასაც, ნოემბერ–დეკემბერში. ამ პირობებში თესლურა თითქმის ერთი კვირით ადრე მწიფდება, ვიდრე გაზაფხულზე თესვის დროს და მცენარე უფრო ნაკლებად ზიანდება დაავადებებით. მეორე მოსავალის აღების მიზნით, საქართველოს ბარის სარწყავ რაიონებში მზესუმზირას საადრეო ჯიშები შეიძლება დაითესოს ზაფხულშიც, როგორც სანაწვერალო კულტურა.

მზესუმზირას თესვა წარმოებს მანქანებით, მწკრივად ან კვადრატულ-ბუდობრივად, მწკრივებსა და ბუდნებს შორის 70სმ დაშორებით. კვადრატულ-ბუდობრივად თესვის დროს ბუდნაში ტოვებენ 2–3 მცენარეს, ჩვეულებრივი მწკრივად თესვის დროს კი მანძილი მწკრივში 30სმ არ აღემატება. შედარებით მშრალ ადგილებში უკეთეს შედეგებს იძლევა კვების არეს გაფართოება ბუდნებს შორის 90×90სმ-მდე. უკანასკნელ დროს ფართოდ იყენებენ პუნქტირულ თესვის წესს.

თესვის წესის შესაბამისად იცვლება მზესუმზირას სათესი ნორმაც კვადრატულ-ბუდობრივი და პუნქტირული თესვის დროს საკმარისია ჰექტარზე 10-12კგ ჩვეულებრივ მწკრივად თესვის დროს კი სათესი ნორმა იზრდება 16-20კგ-მდე.

თესლის ჩათესვის სიღრმე დამოკიდებულია ნიადაგის ტენიანობაზე, ჩვეულებრივ პირობებში საკმარისია ჩათესვა 6-7სმ სიღრმეზე, შედარებით მშრალ ნიადაგებში კი 8-10სმ სიღრმეზე თესვა. მშრალ პირობებში თესვის დროს, ნათესის მოტკეპნა აჩქარებს მცენარის აღმოცენებას.

ნათესის მოვლა იწყება ჯერ ისევ მცენარის აღმოცენებამდე. თუ ნიადაგის ზედაპირმა ქერქი გაიკეთა, საჭიროა ნათესი დაუყოვნებლივ დაიფარცხოს მსუბუქი ფარცხით ან გადატარებული იქნეს ნათესზე როტაციული მათოხი. აღმოცენების შემდეგ, როდესაც მცენარე 1-2 წყვილ ნამდვილ ფოთოლს განივითარებს, მიმართავენ მწკრივების გარდიგარდმო დაფარცხვას. ამ დროს დიდი რაოდენობით ნადგურდება ახლად განვითარებული სარეველები. ამის შემდეგ საჭიროა მწკრივთაშორის პერიოდული კულტივაცია. მცენარის ფესვთა სისტემის განვითარების შესაბამისად უკეთესია ნიადაგის გაფხვიერება სხვადასხვა სიღრმეზე. პირველი კულტივაცია ტარდება 6-8სმ სიღრმეზე, მეორე 8-10სმ და მესამე 5სმ-ზე.

კვადრატულ-ბუდობრივ ნათესში ტარდება გარდიგარდმო კულტივაცია. სარეველების წინააღმდეგ იყენებენ ჰერბიციდებს.

მზესუმზირა მართალია, გვალვაგამძლე მცენარედ ითვლება, მაგრამ მწვანე მასის უხვად განვითარების გამო იგი წყლის დიდ რაოდენობას საჭიროებს. იქ, სადაც ამის შესაძლებლობა არის, კარგია მორწყვა. განსაკუთრებით საჭიროა წყალი მზესუმზირასათვის მწვანე მასის უხვად განვითარებისა და ყვავილობის ფაზაში, რაც მოსავლიანობას 37-40ც-მდე ზრდის.

მზესუმზირის ყვავილის სრულად განაყოფიერების მიზნით ნათესებთან ახლოს მცირე ჯგუფებად დგამენ სკებს, ჰექტარზე 1-1,5 ოჯახის ანგარიშით. ზოგან კი მიმართავენ ხელოვნურ დამტვერვას. ეს ღონისძიება ჰექტარზე 2-3 ც-ით ადიდებს მოსავლიანობას.

მოსავლის აღება

მზესუმზირას მოსავლის აღების ვადის დადგენის დროს გათვალისწინებული უნდა იქნეს ის გარემოება, რომ ზეთის დაგროვება თესლურაში გრძელდება მის შემოსვლამდე. ამიტომ, ნაადრევად აღებას შესაძლებელია მოჰყვეს ზეთის გამოსავლიანობის მნიშვნელოვანი შემცირება. მზესუმზირას შემოსვლა გარეგნული ნიშნებით იმაში გამოიხატება, რომ კალათას ზურგის მხარე ყვით-ლდება და შემდეგ მურა ფერს იღებს, ენაკისებური ფოთლები ცვივა, ფოთლის უმეტესობა ხმება, თესლურა ჯიშისათვის დამახასიათებელ ნორმალურ ფერს იღებს, ხოლო გული საკმაოდ მაგრდება. მზესუმზირის მოსავალი კომბაინით უნდა აიღოს მაშინ, როდესაც კალათების 50-70% გაყვითლდება და შეხმება. მოსავლის აღების დაგვიანება სწრაფად ზრდის დანაკარგებს, რადგან მომწიფებული თესლურა ადვილად სცილდება კალათას და ნიადაგში იბნევა.

მზესუმზირის მოსავალს იღებენ სწრაფად, მარცვლეულის ასაღები კომბაინით, რომელიც სპეციალური მოწყობილობის საშუალებით ჭრის მხოლოდ კალათას, ეს აიოლებს მოსავლის აღებას, ლეწვას და მარცვლის გასუფთავებას.

გალეწილი თესლი გადააქვთ კალოზე, სადაც დაუყოვნებლივ სუფთავდება და შრება ზედმეტი ტენიანობისაგან. თესლის გაჩერება ხვავში იწვევს მის ჩახურებას, დაობებას და გაღივების უნარის დაკარგვას, გაშრობის შემდეგ თესლის ტენიანობა არ უნდა იყოს 12%-ზე მეტი, ხოლო მაღალზეთოვან ჯიშებში–7%-ზე მეტი. ასე გამშრალი თესლი უკეთესია ჩაიყაროს ტომრებში და კარგად გამომშრალ და დეზინფიცირებულ საწყობში შეინახოს.

რუსუდან  ძიძიშვილი, 

სოფლის მეურნეობის მეცნიერების დოქტორი

 

 

 

107 thoughts on “მზესუმზირა _ ჯიშები, მოვლა-მოყვანის აგროტექნიკა

  • 07/07/2021 at 10:15
    Permalink

    Hi, i think that i noticed you visited my site thus i got
    here to go back the prefer?.I’m attempting to to find issues to
    improve my website!I guess its good enough to use a few of your ideas!!

  • 07/07/2021 at 11:55
    Permalink

    Link exchange is nothing else except it is only placing the other person’s website
    link on your page at suitable place and other person will also do
    same for you.

  • 07/07/2021 at 13:40
    Permalink

    I got this site from my pal who shared with me about this site and now
    this time I am browsing this website and reading very informative articles here.

  • 07/07/2021 at 14:16
    Permalink

    hi!,I love your writing very much! percentage we keep in touch extra approximately your article on AOL?
    I require a specialist on this area to unravel my problem.
    Maybe that’s you! Having a look ahead to peer you.

  • 07/07/2021 at 15:14
    Permalink

    Does your blog have a contact page? I’m
    having problems locating it but, I’d like to send you an e-mail.

    I’ve got some creative ideas for your blog you might be interested in hearing.
    Either way, great site and I look forward to seeing it
    expand over time.

  • 07/07/2021 at 22:13
    Permalink

    If you would like to grow your familiarity simply keep visiting this web
    site and be updated with the most up-to-date gossip posted here.

  • 08/07/2021 at 23:10
    Permalink

    I really like your blog.. very nice colors & theme. Did you create
    this website yourself or did you hire someone to do it
    for you? Plz answer back as I’m looking to design my own blog and would like to find out where
    u got this from. thank you

  • 09/07/2021 at 05:46
    Permalink

    I always was interested in this topic and stock still am, appreciate it for putting up.

  • 09/07/2021 at 05:50
    Permalink

    Your method of describing everything in this post is genuinely nice,
    every one be able to simply be aware of it, Thanks a lot.

  • 09/07/2021 at 06:04
    Permalink

    Hi there, You’ve performed a great job. I’ll certainly digg
    it and for my part recommend to my friends. I’m confident they will be benefited from this site.

  • 09/07/2021 at 06:06
    Permalink

    My partner and i still can not quite think that I could become one of those reading through the important recommendations found on this blog.
    My family and I are sincerely thankful for your generosity and for giving me the chance to pursue my personal chosen profession path.
    Many thanks for the important information I got from your web site.

  • 09/07/2021 at 07:32
    Permalink

    Good way of telling, and good post to take facts on the topic of my
    presentation topic, which i am going to deliver in institution of
    higher education.

  • 09/07/2021 at 07:49
    Permalink

    Excellent pieces. Keep posting such kind of information on your site.
    Im really impressed by it.
    Hello there, You have done an excellent job. I will certainly
    digg it and in my opinion recommend to my friends. I’m confident they will be benefited from this site.

  • 09/07/2021 at 08:16
    Permalink

    If you want to increase your familiarity just keep visiting
    this web site and be updated with the latest news update posted here.

  • 09/07/2021 at 09:36
    Permalink

    Hello.This article was really remarkable, especially because I was looking for thoughts on this topic last week.

  • 09/07/2021 at 09:48
    Permalink

    We’re a group of volunteers and opening a new scheme in our community.
    Your web site provided us with useful info to paintings on. You have performed an impressive task and our
    whole neighborhood might be thankful to you.

  • 09/07/2021 at 10:03
    Permalink

    Your mode of explaining the whole thing in this paragraph is really nice, all be capable of easily be aware of it, Thanks a lot.

  • 09/07/2021 at 10:15
    Permalink

    Since the admin of this website is working, no hesitation very
    shortly it will be renowned, due to its quality
    contents.

  • 09/07/2021 at 10:27
    Permalink

    Your means of telling all in this article is genuinely
    good, all can simply be aware of it, Thanks a lot.

  • 09/07/2021 at 10:30
    Permalink

    Hi there to all, how is all, I think every one is
    getting more from this site, and your views are nice for new
    users.

  • 09/07/2021 at 11:33
    Permalink

    Thank you so much for providing individuals with an exceptionally remarkable
    opportunity to read articles and blog posts from this website.
    It’s usually very cool and also full of a lot of fun for me personally and
    my office colleagues to search the blog the equivalent of 3 times a week to read the newest items you have.
    Not to mention, I am just certainly satisfied considering the
    surprising guidelines you give. Certain two areas in this posting
    are completely the best I have ever had.

  • 09/07/2021 at 12:06
    Permalink

    Thanks for ones marvelous posting! I really enjoyed reading it, you’re a
    great author. I will make sure to bookmark your blog and will eventually come back from now on. I want to encourage you continue your great job,
    have a nice day!

  • 09/07/2021 at 12:39
    Permalink

    Nice blog right here! Additionally your site quite a bit up very fast!
    What host are you the use of? Can I get your affiliate hyperlink
    on your host? I wish my site loaded up as quickly as
    yours lol

  • 09/07/2021 at 14:03
    Permalink

    Hello.This post was really motivating, especially
    because I was searching for thoughts on this subject last Monday.

  • 09/07/2021 at 14:08
    Permalink

    I simply couldn’t leave your web site before suggesting
    that I actually loved the usual info an individual supply
    for your guests? Is going to be back often to inspect new posts

  • 09/07/2021 at 14:12
    Permalink

    Hey there, You’ve performed a fantastic job. I’ll
    certainly digg it and personally suggest to my friends.
    I am sure they will be benefited from this website.

  • 09/07/2021 at 14:57
    Permalink

    Thanks on your marvelous posting! I certainly enjoyed reading it,
    you may be a great author. I will be sure to bookmark your blog and will eventually come
    back at some point. I want to encourage one to continue your great writing,
    have a nice weekend!

  • 09/07/2021 at 15:11
    Permalink

    Hey there, You’ve performed a great job. I’ll definitely digg it
    and individually recommend to my friends. I’m sure they’ll be benefited from this site.

  • 09/07/2021 at 15:25
    Permalink

    We are a bunch of volunteers and opening a brand new
    scheme in our community. Your site offered us with
    useful info to paintings on. You’ve performed a formidable activity and our whole group will likely
    be grateful to you.

  • 09/07/2021 at 16:05
    Permalink

    If you wish for to improve your know-how simply keep visiting this web site and be updated with
    the newest news posted here.

  • 09/07/2021 at 17:02
    Permalink

    Hello.This article was extremely remarkable, especially because I was searching for thoughts on this subject last
    Wednesday.

  • 09/07/2021 at 17:27
    Permalink

    Wonderful web site. Plenty of useful info here. I’m sending it to some pals ans also sharing
    in delicious. And of course, thanks in your sweat!

  • 09/07/2021 at 17:34
    Permalink

    Your method of telling everything in this post is truly pleasant, all be capable of
    simply understand it, Thanks a lot.

  • 09/07/2021 at 17:46
    Permalink

    Hi there, You have performed a fantastic job. I’ll certainly
    digg it and individually recommend to my friends.
    I’m confident they will be benefited from this site.

  • 09/07/2021 at 18:21
    Permalink

    We are a group of volunteers and starting a brand new scheme in our community.

    Your website provided us with valuable information to work on. You’ve performed an impressive activity and our whole group will be
    grateful to you.

  • 09/07/2021 at 18:22
    Permalink

    Hi there, You’ve performed an incredible job. I’ll definitely digg it
    and personally recommend to my friends. I’m confident they’ll be benefited from
    this web site.

  • 09/07/2021 at 18:25
    Permalink

    Your means of describing all in this piece of writing is
    truly pleasant, every one be capable of effortlessly know it, Thanks a lot.

  • 09/07/2021 at 18:41
    Permalink

    Sweet website, super design and style, very clean and
    apply friendly.

  • 09/07/2021 at 23:00
    Permalink

    Greetings! Very helpful advice within this post! It is the little changes which will make the most
    significant changes. Thanks for sharing!

  • 10/07/2021 at 04:00
    Permalink

    Howdy! This post couldn’t be written much better!
    Going through this article reminds me of my previous roommate!
    He continually kept preaching about this. I am going to send this article to him.

    Fairly certain he’s going to have a good read. Thank you for
    sharing!

  • 10/07/2021 at 16:30
    Permalink

    Hey there excellent website! Does running a blog similar to this
    take a massive amount work? I’ve no knowledge of programming but I had been hoping to start my own blog in the near future.

    Anyways, if you have any recommendations or techniques for new
    blog owners please share. I know this is off subject nevertheless I just
    had to ask. Appreciate it!

  • 10/07/2021 at 18:31
    Permalink

    I’m really impressed with your writing skills as well as
    with the layout on your weblog. Is this a paid theme or
    did you modify it yourself? Either way keep up the nice quality writing, it is rare to see a great blog like this one nowadays.

  • 10/07/2021 at 18:58
    Permalink

    Attractive portion of content. I just stumbled upon your site and in accession capital to assert that
    I acquire in fact enjoyed account your weblog posts.
    Anyway I’ll be subscribing in your augment and even I achievement you get
    entry to consistently quickly.

  • 10/07/2021 at 19:49
    Permalink

    I used to be suggested this web site by my cousin. I am now not sure
    whether or not this post is written by means of him as no one else
    know such specific about my difficulty. You’re wonderful!

    Thanks!

  • 10/07/2021 at 19:56
    Permalink

    Awesome blog you have here but I was curious about
    if you knew of any discussion boards that cover the
    same topics discussed in this article? I’d really love to be a part of group where I can get
    advice from other knowledgeable people that share the same interest.

    If you have any suggestions, please let me know.
    Many thanks!

  • 11/07/2021 at 15:10
    Permalink

    This is really interesting, You are a very skilled blogger.
    I’ve joined your rss feed and look forward to seeking more of
    your great post. Also, I’ve shared your web site in my
    social networks!

  • 11/07/2021 at 19:09
    Permalink

    Fantastic beat ! I would like to apprentice while you
    amend your website, how could i subscribe for a blog website?
    The account helped me a acceptable deal. I had
    been a little bit acquainted of this your broadcast offered bright
    clear idea

  • 11/07/2021 at 23:58
    Permalink

    I’m not sure exactly why but this website is loading very slow for me.

    Is anyone else having this issue or is it a problem on my end?
    I’ll check back later and see if the problem still exists.

  • 12/07/2021 at 01:57
    Permalink

    Have you ever considered writing an ebook or guest authoring on other websites?
    I have a blog centered on the same topics you discuss and would love to have you share some stories/information. I know my visitors would enjoy your work.
    If you are even remotely interested, feel free to send me
    an e mail.

  • 12/07/2021 at 03:22
    Permalink

    Everything is very open with a very clear explanation of the challenges.
    It was truly informative. Your website is extremely helpful.
    Thank you for sharing!

  • 12/07/2021 at 05:51
    Permalink

    Hi, i read your blog from time to time and i own a
    similar one and i was just wondering if you get a lot of
    spam feedback? If so how do you prevent it, any plugin or
    anything you can suggest? I get so much lately
    it’s driving me mad so any assistance is very much appreciated.

  • 12/07/2021 at 06:12
    Permalink

    Howdy would you mind letting me know which web host you’re working with?
    I’ve loaded your blog in 3 completely different internet browsers and I must
    say this blog loads a lot faster then most. Can you suggest a good internet hosting provider at a fair price?
    Thanks, I appreciate it!

  • 12/07/2021 at 06:19
    Permalink

    It is in point of fact a great and useful piece of info.
    I am glad that you just shared this helpful info with
    us. Please keep us informed like this. Thank you for sharing.

  • 12/07/2021 at 07:01
    Permalink

    Excellent article. Keep posting such kind of information on your
    blog. Im really impressed by your blog.
    Hello there, You’ve done an excellent job. I will definitely digg it
    and individually recommend to my friends.
    I’m sure they’ll be benefited from this website.

  • 12/07/2021 at 07:14
    Permalink

    We stumbled over here from a different web page and thought I might
    as well check things out. I like what I see so now i am following
    you. Look forward to looking at your web page again.

  • 12/07/2021 at 09:06
    Permalink

    Hello, i believe that i noticed you visited my blog
    thus i came to go back the favor?.I am attempting to to find issues to
    enhance my site!I assume its adequate to make use of a few of your
    ideas!!

  • 12/07/2021 at 09:08
    Permalink

    Right now it sounds like WordPress is the best blogging platform available right now.
    (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?

  • 12/07/2021 at 09:21
    Permalink

    I have been surfing online more than 2 hours today, yet I never found any interesting
    article like yours. It’s pretty worth enough for me.

    Personally, if all website owners and bloggers made good content as you did, the
    web will be much more useful than ever before.

  • 12/07/2021 at 09:23
    Permalink

    Hello! Do you know if they make any plugins to assist with
    SEO? I’m trying to get my blog to rank for some targeted
    keywords but I’m not seeing very good success.
    If you know of any please share. Many thanks!

  • 12/07/2021 at 13:32
    Permalink

    Very good site you have here but I was wondering if you knew of any message boards that cover the same topics talked about
    in this article? I’d really like to be a part of community where I can get comments from other knowledgeable people
    that share the same interest. If you have any suggestions,
    please let me know. Thanks!

  • 12/07/2021 at 14:39
    Permalink

    I pay a visit everyday some web sites and information sites to
    read articles or reviews, but this weblog offers feature based writing.

  • 12/07/2021 at 15:21
    Permalink

    Hey are using WordPress for your blog platform?
    I’m new to the blog world but I’m trying to get started
    and set up my own. Do you require any coding knowledge to make your own blog?
    Any help would be really appreciated!

  • 12/07/2021 at 17:02
    Permalink

    Hi, after reading this awesome post i am as well happy to
    share my familiarity here with friends.

  • 12/07/2021 at 17:36
    Permalink

    Hmm is anyone else experiencing problems with the pictures on this blog loading?
    I’m trying to find out if its a problem on my end or if it’s the blog.

    Any feedback would be greatly appreciated.

  • 12/07/2021 at 20:59
    Permalink

    An intriguing discussion is definitely worth comment.
    I believe that you ought to write more on this subject matter,
    it may not be a taboo matter but usually people don’t speak about such
    subjects. To the next! Many thanks!!

  • 12/07/2021 at 21:11
    Permalink

    Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the video to make your point.

    You definitely know what youre talking about, why throw away your intelligence on just posting videos to your blog when you could be giving us something enlightening to read?

  • 12/07/2021 at 22:00
    Permalink

    Hi! I simply wish to offer you a big thumbs up for the great info you have got here on this post.
    I will be coming back to your web site for more soon.

  • 12/07/2021 at 22:04
    Permalink

    Tremendous things here. I am very satisfied to look your article.
    Thanks so much and I’m having a look forward to
    touch you. Will you please drop me a mail?

  • 12/07/2021 at 22:09
    Permalink

    Hi, i think that i saw you visited my weblog thus i came to “return the favor”.I am attempting to find things to improve my website!I suppose its ok to use a few of your ideas!!

  • 13/07/2021 at 01:06
    Permalink

    wonderful points altogether, you simply received a new reader.
    What could you suggest about your put up that you
    simply made a few days in the past? Any positive?

  • 13/07/2021 at 01:21
    Permalink

    Aw, this was an exceptionally nice post. Spending some time and actual effort to make a superb article… but what can I
    say… I hesitate a whole lot and don’t manage to get anything done.

  • 13/07/2021 at 02:04
    Permalink

    Thanks for one’s marvelous posting! I genuinely enjoyed
    reading it, you’re a great author. I will make sure to bookmark your blog and
    will often come back in the future. I want to encourage you to definitely continue
    your great work, have a nice weekend!

  • 13/07/2021 at 02:22
    Permalink

    Your style is so unique compared to other folks I have read stuff from.
    I appreciate you for posting when you have the opportunity, Guess I’ll just book mark this site.

  • 13/07/2021 at 02:26
    Permalink

    I’m really impressed together with your writing abilities and
    also with the format in your blog. Is that this a paid topic or did you modify it your self?
    Either way keep up the excellent quality writing, it is uncommon to look a
    nice weblog like this one nowadays..

  • 13/07/2021 at 02:39
    Permalink

    Excellent way of explaining, and pleasant piece of writing to get data regarding my presentation subject matter, which i am going
    to convey in university.

  • 13/07/2021 at 02:51
    Permalink

    Hi there! Quick question that’s entirely off topic. Do you
    know how to make your site mobile friendly? My web site
    looks weird when viewing from my iphone. I’m trying to find a
    template or plugin that might be able to fix this problem.
    If you have any suggestions, please share. Appreciate
    it!

  • 16/07/2021 at 06:19
    Permalink

    Thanks for the auspicious writeup. It actually was once a leisure account it.
    Glance complex to more delivered agreeable from you!
    By the way, how can we keep in touch?

  • 18/07/2021 at 01:34
    Permalink

    I feel this is one of the most important information for me.
    And i am happy studying your article. But want to commentary on some normal issues,
    The web site style is wonderful, the articles is in reality excellent : D.
    Just right task, cheers

  • 18/07/2021 at 19:30
    Permalink

    Our HTML experts are effectively-versed with different concepts
    on this issue. Rely on them to put together a one hundred% original and top-notch assignment for you.
    Call us now to get the help of the finest HTML research helper!All product papers provided by DoMyHomework123.com
    must be effectively referenced. We do not encourage or endorse any pursuits that
    violate relevant legislation or university/university policies.

  • 19/07/2021 at 22:27
    Permalink

    Hello, i believe that i noticed you visited my website so i came to return the choose?.I am attempting to
    in finding things to improve my website!I
    suppose its adequate to use a few of your ideas!!

  • 23/07/2021 at 08:05
    Permalink

    I’m not sure why but this weblog is loading extremely slow for me.
    Is anyone else having this issue or is it
    a issue on my end? I’ll check back later on and see if the
    problem still exists.

  • 23/07/2021 at 18:19
    Permalink

    Thanks for your marvelous posting! I genuinely enjoyed reading it,
    you’re a great author.I will always bookmark your blog and
    will eventually come back later in life. I want to encourage that you continue
    your great writing, have a nice evening!

  • 24/07/2021 at 18:14
    Permalink

    I was very happy tto uncover his site. I need
    to to thank you for ones time due to this wonderful read!!
    I definitely appreciated every little bit of
    it and I have you saved to fav to check out new information in yyour site.

  • 01/08/2021 at 05:22
    Permalink

    Wow, amazing blog structure! How lengthy have you been running a
    blog for? you made blogging look easy. The full look of your site
    is excellent, let alone the content!

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო.