რაფსი

რაფსი უძველესი ზეთოვანი კულტურაა. არსებობს მისი, როგორც საშემოდგომო, ისე საგაზაფხულო ფორმა. საშემოდგომო რაფსი უფრო მდიდარია ზეთით და მეტ მოსავალსაც იძლევა. თესლი შეიცავს 40-50% ცხიმს, საგაზაფხულო ფორმა კი – 32-35%. რაფსის ზეთს (იოდის რიცხვით 94-112) ფართო გამოყენება აქვს საპნისა და სხვადასხვა სახის საღებავების დასამზადებლად, იყენებენ აგრეთვე საფეიქრო, ტყავის, პოლიგრაფიისა და მრეწველობის სხვა დარგებში.

თესლის გადამუშავების შედეგად მიღებული კოპტონი ძვირფასი კონცენტრირებული საკვებია პირუტყვისათვის, 1 გ. კოპტონი უთანაბრდება 1 საკვებ ერთეულს. ამასთან, პირუტყვის საკვებად გამოყენებულ უნდა იქნეს მცირე ნორმებით, რადგან შეიცავს ეთეროვან ზეთებს. 

რაფსის თესვა მწვანე მასის მისაღებადაც შეიძლება, მისი კვებითი ღირსება 0,16 ერთეულს უდრის. რაფსი ითვლება კარგ თაფლოვან მცენარედ. მისი ერთი ყვავილი შეიცავს 0,5-0,7 მგ. ნექტარს. 1 ჰა-ზე მიიღება 100 კგ. თაფლი.

დადგენილია, რომ 1 ჰა რაფსის ნათესი გამოყოფს 10,6 მლნ ლიტრ ჟანგბადს და შაქრის ჭარხლის შემდეგ (15 მლნ ლიტრი) მეორე ადგილზეა, მაშინ როდესაც 1 ჰა ტყის მასივი მხოლოდ 4 მლნ ლიტრ ჟანგბადს გამოყოფს. მაღალი აგროტექნიკის პირობებში საშემოდგომო რაფსის თესლის მოსავალი ჰექტარზე შეადგენს 20-25ც., საგაზაფხულო რაფსისა 15-18ც. მწვანე მასის მოსავალი აღწევს 200ც-მდე ჰექტარზე.
ბოტანიკური დახასიათება და ბიოლოგიური თავისებურებანი

რაფსი ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, ეკუთვნის ჯვაროსანთა ოჯახს, წარმოადგენს შალგისა და კომბოსტოს ბუნებრივ ჰიბრიდს. ამფიდიპლოიდია. ფესვთა სისტემა მთავარღერძიანი და კარგად განვითარებული, ნიადაგში აღწევს 3მეტრ სიღრმემდე.

საშემოდგომო ნათესი

შემოდგომაზე იკეთებს მხოლოდ ფოთლების კონას, როზეტას, ღერო კი მომდევნო გაზაფხულზე იწყებს ზრდას და სიმაღლით აღწევს 130სმ-მდე. ძლიერ იტოტება. ფოთლები მომწვანო-მონაცრისფრო, ცვილისებრი ნაფიფქით. ზედა ფოთლები ყუნწიანი აქვს, ყვავილედი-შედარებით გაშლილი მტევანი, ყვავილის გვირგვინის ფურცლები შეფერილია ღია ყვითლად. თვითმტვერიაა, თუმცა მცენარე ჯვარედინადაც იმტვერება.

საშემოდგომო რაფსი გრძელი დღის მცენარეა, ვერ იტანს ძლიერ ყინვებს -8 -10°C ყინვაზე იღუპება. ამის გამო მისი მოყვანა შესაძლებელია იქ, სადაც ზამთარი რბილია, თოვლიანი. მცენარე ვერ იტანს ტემპერატურის დიდ მერყეობას, განსაკუთრებით ზამთრის ბოლოს და ადრე გაზაფხულზე.

რაფსი ტენის მოყვარული მცენარეა, ვერ იტანს გვალვებს, ტრანსპირაციის კოეფიციენტი 740-ს აღწევს. განსაკუთრებით ესაჭიროება წყალი ყვავილობისა და თესლის ჩასახვის ფაზაში.

რაფსი დიდ მოთხოვნილებას აყენებს აგრეთვე ნიადაგების მიმართაც, საუკეთესოა მისთვის შავმიწა და კარგი წყალგამტარი ნოყიერი თიხნარი მიწები, აგრეთვე მსუბუქი ალუვიური ნიადაგები. მისთვის გამოუსადეგარია ძლიერ მსუბუქი ქვიშნარები და ისეთი მიწები, სადაც გრუნტის წყლებია ახლოს.

აგროტექნიკა

თესლბრუნვაში რაფსი თავსდება სათოხნი და პარკოსანი კულტურების, აგრეთვე თავთავიანი პურეულისა და მრავალწლიანი ბალახების შემდეგაც.

თვით რაფსისაგან განთავისუფლებული მინდორი კარგი წინამორბედია საშემოდგომო ხორბლისათვის.

ნიადაგის დამუშავება ძირითადად ისეთივეა, როგორც მოცემული ზონისთვისაა მიღებული.

რაფსი საკმაო მოთხოვნილებას იჩენს სასუქებისადმი. 25ც. მოსავალს, შესაბამისი მწვანე მასით, 1 ჰექტარიდან გამოაქვს 120კგ. აზოტი, 60კგ. ფოსფორი და 160კგ. კალიუმი. ნიადაგის პირობების მიხედვით ჰექტარზე შეაქვთ 40-60ტ. ნაკელი.

თესლის მომზადება

რაფსის დღემდე არსებული ჯიშები, სასარგებლო ნივთიერებებთან ერთად, დიდი რაოდენობით შეიცავენ არსასურველ ნივთიერებებსა: ცერუკოვის მჟავას, გლუკოზინოლატებს და სხვ., რომლებიც მნიშვნელოვნად აქვეითებენ ზეთის სასურსათო ღირებულებას და საკვების ფართოდ გამოყენების შესაძლებლობას.

ამჟამად სელექციონერების მიერ გამოყვანილია სასურსათო და ტექნიკური ზეთის მაღალი შემცველობის უხვმოსავლიანი ჯიშები, ასევე მწვანე მასის მომცემი მაღალმოსავლიანი ჯიშები.

20 thoughts on “რაფსი

  • 07/07/2021 at 20:07
    Permalink

    I like the helpful info you provide in your articles. I will bookmark your weblog and check again here regularly.
    I am quite sure I’ll learn plenty of new stuff right here!
    Good luck for the next!

  • 07/07/2021 at 22:20
    Permalink

    I every time used to study piece of writing in news papers but now as I am a user
    of web therefore from now I am using net for articles, thanks to
    web.

  • 07/07/2021 at 23:49
    Permalink

    Hi, I desire to subscribe for this webpage to obtain most recent updates, therefore where can i do it please help.

  • 08/07/2021 at 23:57
    Permalink

    Hi exceptional blog! Does running a blog similar to this require a massive amount work?
    I have virtually no knowledge of coding but I was hoping
    to start my own blog in the near future. Anyhow, if you have
    any recommendations or techniques for new blog owners please share.
    I understand this is off topic nevertheless I just wanted
    to ask. Appreciate it!

  • 09/07/2021 at 08:40
    Permalink

    We are a group of volunteers and opening a brand
    new scheme in our community. Your site offered us with helpful information to paintings on.
    You have performed an impressive activity and our whole group can be grateful to you.

  • 09/07/2021 at 23:03
    Permalink

    I like the valuable info you provide on your articles.
    I’ll bookmark your blog and take a look at once more here frequently.
    I’m quite sure I’ll be informed a lot of new stuff right right here!

    Good luck for the following!

  • 10/07/2021 at 17:47
    Permalink

    I blog quite often and I seriously thank you for your information. Your
    article has truly peaked my interest. I’m going to book mark
    your website and keep checking for new information about once per week.
    I subscribed to your RSS feed as well.

  • 11/07/2021 at 18:16
    Permalink

    Hi there, all the time i used to check web site posts here in the early hours in the break
    of day, because i like to find out more and more.

  • 11/07/2021 at 18:30
    Permalink

    It’s a pity you don’t have a donate button! I’d most certainly donate to this brilliant blog!
    I suppose for now i’ll settle for book-marking and adding
    your RSS feed to my Google account. I look forward to new updates and will talk about this blog with my Facebook group.

    Talk soon!

  • 11/07/2021 at 20:31
    Permalink

    I think the admin of this site is genuinely working hard in favor of his web page, for the reason that here every data is quality based
    material.

  • 11/07/2021 at 22:49
    Permalink

    Woah! I’m really loving the template/theme of this site.
    It’s simple, yet effective. A lot of times
    it’s tough to get that “perfect balance” between usability and appearance.
    I must say that you’ve done a great job with
    this. Additionally, the blog loads very fast for me on Safari.
    Outstanding Blog!

  • 12/07/2021 at 05:51
    Permalink

    I have read so many content regarding the blogger
    lovers but this paragraph is truly a nice article, keep it up.

  • 12/07/2021 at 08:21
    Permalink

    What’s up to every body, it’s my first go to see of this webpage;
    this web site consists of remarkable and actually fine data in support of visitors.

  • 12/07/2021 at 21:09
    Permalink

    I just like the helpful information you provide to your articles.
    I will bookmark your weblog and take a look at once more right here regularly.
    I’m quite certain I will be informed a lot of new stuff proper here!
    Good luck for the next!

  • 12/07/2021 at 23:47
    Permalink

    Excellent weblog here! Additionally your web site quite a bit
    up very fast! What host are you using? Can I get your associate link
    to your host? I wish my site loaded up as fast as yours lol

  • 13/07/2021 at 00:01
    Permalink

    Hola! I’ve been following your site for some time now and finally got
    the courage to go ahead and give you a shout out from Houston Tx!
    Just wanted to mention keep up the good work!

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო.