ფერმერთა მხარდაჭერა: მექანიზაცია, აგრონომიული ცოდნა და ახალი საექსპორტო ბაზრები
სახელმწიფო ფერმერთა მხარდაჭერის მიმართულებით მექანიზაციის ხელმისაწვდომობის გაზრდას, მცენარეთა დაცვის საშუალებების კონტროლსა და ქართული პროდუქციის საექსპორტო შესაძლებლობების გაფართოებას გეგმავს, თუმცა დარგის განვითარებისთვის უაღრესად მნიშვნელოვანია, როგორ აისახება გამოცხადებული პროგრამები ფერმერთა დანახარჯების შემცირებაზე, პროდუქტიულობის ზრდასა და მეურნეობების შემოსავლების გაუმჯობესებაზე.
ამ მიზნების მიღწევის ჭრილში ილაპარაკა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა სოფლის მეურნეობის სექტორში არსებულ გამოწვევებსა და ფერმერთა მხარდაჭერის მიმართულებით განხორციელებულ ღონისძიებებზე.
მინისტრის განცხადებით, სახელმწიფო ყურადღებას ამახვილებს როგორც წარმოების ტექნიკურ და ფინანსურ მხარდაჭერაზე, ისე მცენარეთა დაცვის საშუალებების ხარისხის კონტროლსა და მათი სწორად გამოყენების საკითხებზე.
პესტიციდების კონტროლი და აგრონომიული ცოდნა
დავით სონღულაშვილის განცხადებით, სურსათის ეროვნული სააგენტო მცენარეთა დაცვის საშუალებებს აკონტროლებს როგორც ქვეყანაში შემოტანისა და სერტიფიცირების, ისე რეალიზაციის ეტაპზე.
მინისტრმა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გამოწვევად ფერმერებისთვის კვალიფიციურ აგრონომიულ მომსახურებასა და პრაქტიკულ ცოდნაზე ხელმისაწვდომობა დაასახელა. მისი განმარტებით, ხარისხიანი პრეპარატიც კი ვერ უზრუნველყოფს სასურველ შედეგს, თუ ფერმერი მას არასწორად, შეუსაბამო დოზით ან არასწორ დროს გამოიყენებს.
ეს საკითხი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მცირე და საშუალო მეურნეობებისთვის, რომელთაც ხშირად არ აქვთ შესაძლებლობა, მუდმივად ისარგებლონ აგრონომის მომსახურებით. შესაბამისად, პესტიციდების კონტროლთან ერთად საჭიროა ფერმერთა კონსულტირების, მცენარეთა დაავადებების დროული დიაგნოსტიკისა და პრაქტიკული სწავლების ხელმისაწვდომობის გაზრდა.
მექანიზაცია და დამატებული ღირებულების შექმნა
მინისტრის ინფორმაციით, ფერმერთა მხარდაჭერის ერთ-ერთი მიმართულებაა სასოფლო-სამეურნეო მექანიზაციის ხელმისაწვდომობის გაზრდა. მისი განცხადებით, ამ ეტაპზე 20-ზე მეტი მიმართულება მოქმედებს და შესაბამისი ფინანსური მხარდაჭერის მექანიზმების გაფართოება იგეგმება.
მექანიზაციის ხელმისაწვდომობა ფერმერებს საშუალებას აძლევს, შეამცირონ შრომითი დანახარჯები, დროულად ჩაატარონ აგროტექნიკური სამუშაოები და გააუმჯობესონ წარმოების ეფექტიანობა. თუმცა პროგრამების რეალური შედეგი დამოკიდებულია იმაზეც, რამდენად შეესაბამება შეთავაზებული დაფინანსების პირობები მცირე და საშუალო მეურნეობების ფინანსურ შესაძლებლობებს და რაოდენ ხელმისაწვდომია საჭირო ტექნიკა რეგიონებში.
დავით სონღულაშვილმა ასევე გაუსვა ხაზი მცირე და საშუალო მარნების მხარდაჭერის მნიშვნელობას. ყურძნის მხოლოდ ნედლეულის სახით რეალიზაციის ნაცვლად, მისი გადამუშავება და ღვინის წარმოება მევენახეს დამატებული ღირებულების შექმნის საშუალებას აძლევს. ამასთან, საწარმოს განვითარება მოითხოვს შესაბამის ინვესტიციებს, ხარისხის კონტროლს, მარკეტინგსა და რეალიზაციის სტაბილურ არხებს.
ქართული ღვინის ექსპორტი და ახალი ბაზრები
ფერმერთა და მეღვინეთა მხარდაჭერის კიდევ ერთი მიმართულებაა ქართული ღვინის საექსპორტო პოტენციალის გაძლიერება. მინისტრის განცხადებით, სახელმწიფო სხვადასხვა მექანიზმით, მათ შორის საერთაშორისო გამოფენებში მონაწილეობით, ხელს უწყობს ქართული ღვინის პოპულარიზაციასა და ახალი ბაზრების ათვისებას.
საერთაშორისო გამოფენები მწარმოებლებს პოტენციურ პარტნიორებთან დაკავშირებისა და ქართული პროდუქციის წარმოჩენის შესაძლებლობას აძლევს. თუმცა გრძელვადიანი შედეგისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ გამოფენებში მონაწილეობა, არამედ სავაჭრო ურთიერთობების განვითარება, პროდუქციის კონკურენტუნარიანი ფასი, ხარისხის სტაბილურობა და ბაზრის მოთხოვნებთან შესაბამისობა.
პროგრამების ეფექტიანობა შედეგებით უნდა შეფასდეს
მინისტრის მიერ დასახელებული მიმართულებები: მექანიზაცია, აგრონომიული ცოდნის ხელმისაწვდომობა, გადამუშავების განვითარება და ექსპორტის მხარდაჭერა სოფლის მეურნეობის კონკურენტუნარიანობისთვის მნიშვნელოვანია. მაგრამ პროგრამების არსებობა თავისთავად არ ნიშნავს, რომ ფერმერთა ძირითადი ეკონომიკური პრობლემები უკვე მოგვარებულია.
მთავარი საკითხია, უშუალოდ ფერმერის დონეზე როგორ იზომება სახელმწიფო მხარდაჭერის შედეგები, მცირდება თუ არა წარმოების თვითღირებულება, იზრდება თუ არა მოსავლიანობა და ხარისხი, უმჯობესდება თუ არა პროდუქციის რეალიზაციის პირობები და რამდენად იზრდება მეურნეობების შემოსავალი.
პროგრამების ეფექტიანობის შეფასებისთვის მნიშვნელოვანია მათი ბიუჯეტის, ბენეფიციართა რაოდენობის, დაფინანსების ხელმისაწვდომობისა და მიღწეული შედეგების საჯარო ანალიზი.
სწორედ ასეთი მონაცემები აჩვენებს, სახელმწიფო მხარდაჭერა მხოლოდ ცალკეული ღონისძიებების დაფინანსებით შემოიფარგლება თუ რეალურად უწყობს ხელს ფერმერული მეურნეობების ეკონომიკურ გაძლიერებას.
მოამზადა შოთა მაჭარაშვილმა