აბრეშუმის ფესტივალი ახმეტაში _ ქართული აბრეშუმის ტრადიციები და განვითარების პერსპექტივები
საქართველოში მეაბრეშუმეობას მრავალსაუკუნოვანი ისტორია აქვს და იგი სოფლის მეურნეობისა და ტრადიციული რეწვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მიმართულებას წარმოადგენს. დარგის ისტორიული გამოცდილების შენარჩუნება, აბრეშუმის წარმოების ტრადიციების პოპულარიზაცია და სამეცნიერო კვლევების განვითარება მისი აღორძინებისა და მომავალი პერსპექტივების საფუძველია. ამ მიზნებს ემსახურება ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ აწყურში გამართული აბრეშუმის ფესტივალიც.
19 სექტემბერს, ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ აწყურში აბრეშუმის ფესტივალი მეორედ ჩატარდა. ღონისძიებაში საქართველოს სხვადასხვა რეგიონიდან ჩამოსული მეაბრეშუმეები და ტრადიციული რეწვის ოსტატები მონაწილეობდნენ.
ფესტივალზე წარმოდგენილი იყო აბრეშუმის ნიმუშები და საინფორმაციო მასალები. დამთვალიერებლებს შესაძლებლობა ჰქონდათ, გაცნობოდნენ საქართველოში აბრეშუმის წარმოების ტრადიციებს, აბრეშუმის ჭიის მოვლა-გამოკვების საკითხებსა და ქართული მეაბრეშუმეობის ისტორიას.
ღონისძიების მიზანს საქართველოში მეაბრეშუმეობის ტრადიციის აღდგენა, ადგილობრივი წარმოების პოპულარიზაცია და დარგის განვითარების ხელშეწყობა წარმოადგენდა.
მეაბრეშუმეობის აღორძინებაში მნიშვნელოვანი როლი ენიჭება სამეცნიერო კვლევებსა და გენეტიკური რესურსების დაცვას.
სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი თუთის აბრეშუმხვევიას მიმართულებით რამდენიმე მნიშვნელოვან საქმიანობას ახორციელებს. მათ შორისაა:
- თუთის აბრეშუმხვევიას გენოფონდის შენარჩუნება;
- ჯიშების შესწავლა და სელექციური სამუშაოები;
- დაავადებების კვლევა;
- მეაბრეშუმეობის განვითარებისათვის საჭირო სამეცნიერო საკითხების შესწავლა.
ფესტივალს ცენტრის თუთის აბრეშუმხვევიას სანაშენე ლაბორატორიის ხელმძღვანელი ნარგიზ ბარამიძე და მისი გუნდი ესწრებოდნენ. მათ სტუმრებს ცენტრის საქმიანობა და წარმოდგენილი აბრეშუმის ნიმუშები გააცნეს.
ნარგიზ ბარამიძეს მრავალწლიანი და ნაყოფიერი სამეცნიერო საქმიანობისთვის ახმეტის მუნიციპალიტეტის მერმა ალექსი ფიცხელაურმა „ქართული აბრეშუმის მცველი“ სიგელი გადასცა.
საქართველოში მეაბრეშუმეობის ისტორიული გამოცდილება მნიშვნელოვან საფუძველს ქმნის დარგის ხელახალი განვითარებისთვის. აბრეშუმის ჭიის მოშენება, თუთის კულტივაცია, აბრეშუმის ნედლეულის მიღება და ტრადიციული დამუშავების ცოდნა სოფლის მეურნეობისა და ხელოსნობის ერთმანეთთან დაკავშირებული მიმართულებებია.
დარგის პერსპექტივა, უპირველესად, დამოკიდებულია გენოფონდის დაცვაზე, ხარისხიანი სანაშენე მასალის ხელმისაწვდომობაზე, ფერმერებისთვის ცოდნის გავრცელებასა და წარმოების ეკონომიკურ მიმზიდველობაზე. ამასთან, აბრეშუმის წარმოების განვითარებას შეუძლია ხელი შეუწყოს სოფლის მოსახლეობის დამატებითი შემოსავლების შექმნას, ტრადიციული რეწვის შენარჩუნებასა და ადგილობრივი პროდუქციის პოპულარიზაციას.
ფესტივალები, როგორიცაა ახმეტის ღონისძიება, ქმნის შესაძლებლობას, ერთ სივრცეში შეხვდნენ მეაბრეშუმეები, მეცნიერები, რეწვის ოსტატები და დაინტერესებული საზოგადოება. ასეთი თანამშრომლობა მნიშვნელოვანია როგორც ისტორიული გამოცდილების გადაცემისთვის, ისე თანამედროვე წარმოების განვითარების შესაძლებლობების წარმოსაჩენად.
ახმეტის აბრეშუმის ფესტივალი აჩვენებს, რომ ქართული მეაბრეშუმეობის ტრადიციის შენარჩუნება მხოლოდ წარსულის გახსენებას არ ნიშნავს — მას შეუძლია დარგის განვითარების ახალი შესაძლებლობების შექმნაც. თუმცა ტრადიციის აღორძინების მდგრადი შედეგი მოითხოვს სამეცნიერო კვლევების, ფერმერთა პრაქტიკული ცოდნის, სანაშენე რესურსების და ბაზარზე ორიენტირებული წარმოების ერთმანეთთან დაკავშირებას.
ქართული აბრეშუმის მომავალი დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენად მოხერხდება ისტორიული მემკვიდრეობის თანამედროვე აგრარული წარმოების მოთხოვნებთან შეთავსება და მეაბრეშუმეობის ფერმერებისთვის ეკონომიკურად სიცოცხლისუნარიან საქმიანობად ქცევა.