მცენარე, რომლის წყალობითაც ჭიანჭველები თქვენს ტერასას ახლოს არ გაეკარებიან – ბიო-მეთოდი მავნებლების წინააღმდეგ
ცხელ ზაფხულში ერთ-ერთი ყველაზე შემაწუხებელი პრობლემა ღია სივრცეებში ჭიანჭველების შემოსევაა. არსებობს მცენარე, რომელსაც აქვს ფანტასტიკური, ახალი არომატი, მაგრამ მწერები მას ვერ იტანენ.
ეს გახლავთ ევროპული ომბალო (Mentha pulegium), რომელიც არა მხოლოდ აფრთხობს მავნებლებს, არამედ თავისი იასამნისფერი ყვავილებით ეზოსაც ამშვენებს.
რატომ ევროპული ომბალო?
ევროპული ომბალო (Mentha pulegium) ცნობილია თავისი მძაფრი სუნით, რომელიც რაღაც შუალედურია მენთოლსა და ევკალიპტს შორის. მწერებისთვის ეს სუნი დეზორიენტაციის იწვევს.
ძირითადი უპირატესობები:
- ეფექტიანობა _ ომბალო აფრთხობს არა მხოლოდ ჭიანჭველებს, არამედ კოღოებსა და რწყილებსაც (მისი ლათინური სახელი pulex სწორედ „რწყილს“ ნიშნავს);
- ბიოლოგიური მეთოდი _ ეს არის იდეალური გამოსავალი მათთვის, ვისაც სურს თავი აარიდოს ქიმიურ პესტიციდებს, რომლებიც საზიანოა გარემოსთვის;
- მრავალწლიანობა _ ამერიკული ომბალოსგან განსხვავებით, რომელიც ერთწლიანია, ევროპული ომბალო მრავალწლიანი მცენარეა და ერთხელ დათესვის შემდეგ მრავალი წელ ხარობს და მრავლდება;
როგორ გაზარდეთ ომბალო ქოთანში
ვინაიდან ომბალო პიტნისებრთა ოჯახს მიეკუთვნება, ის ძალიან სწრაფად ვრცელდება. იმისათვის, რომ მცენარემ მთელი ბაღი არ „დაიპყროს“, უმჯობესია მისი ქოთანში გაზრდა:
- გამოიყენეთ მინიმუმ 30 სმ დიამეტრის კონტეინერი;
- მცენარეს უყვარს ტენი და მზის სხივები (ან ნახევრად ჩრდილი);
- საჭიროებს რეგულარულ მორწყვას, რადგან ტენის მოყვარულია.
სხვა მცენარეები მავნებლების წინააღმდეგ
სტატიაში ასევე ნახსენებია სხვა ნატურალური დამცავებიც:
- ლავანდა (Lavandula angustifolia) _ საუკეთესო ბუნებრივი ბარიერია ჭიანჭველებისთვის;
- ხავერდოვანი (Tagetes patula) _ თავისი სპეციფიკური სუნით იცავს ბოსტნეულს მავნებლებისგან;
- დაფნა _ გამხმარი ფოთლები ეფექტურია სამზარეულოს კარადებსა და ფანჯრის რაფებზე მწერებისგან დასაცავად.
როგორ გავზარდოთ ომბალო თესლიდან?
თესლი დათესეთ ნოტიო ნიადაგიში, ზედაპირზე. მნიშვნელოვანია, რომ თესლს მიწა ძალიან თხლად მოაყაროთ (გამოიყენეთ საცერი), რადგან გაღივებისთვის მას სინათლე სჭირდება. შეინარჩუნეთ სითბო (მინიმუმ 20°C) და ნესტი – მცენარე 1-დან 3 კვირამდე პერიოდში აღმოცენდება.
მნიშვნელოვანი გაფრთხილება _ ევროპული ომბალოს ეს ჯიში არ არის საკვებად ვარგისი. ის შეიცავს ნივთიერება პულეგონს, რომელიც ტოქსიკურია. ისტორიულად მას სამკურნალოდ იყენებდნენ, თუმცა მისი მიღება (განსაკუთრებით ორსულებისთვის) კატეგორიულად აკრძალულია. მცენარესთან მუშაობისას რეკომენდებულია ხელთათმანების გამოყენება.
რედაქციისგან _ ნუ აურევთ ევრპული ომბალოს კულინარიულ ომბალოში!
ქართველ ფერმერებსა და დიასახლისებს გვსურს შევახსენოთ, რომ სტატიაში ნახსენები ევროპული ომბალო (Mentha pulegium), რომელიც მწერების დასაფრთხობად გამოიყენება, თავისი ქიმიური შემადგენლობითა და ტოქსიკურობით განსხვავდება იმ ომბალოსგან, რომელსაც ჩვენ ტყემალსა თუ სხვა კერძებში ვიყენებთ.
- კულინარიული ომბალო: საქართველოში გავრცელებული პიტნისებრთა ოჯახის წარმომადგენლები უსაფრთხოა საჭმელად.
- ევროპული ომბალო (სტატიის თემა): შეიცავს პულეგონის მაღალ კონცენტრაციას, რაც მას კარგ რეპელენტად (მწერების დამფრთხობად) აქცევს, თუმცა საშიშია ადამიანის ჯანმრთელობისთვის კერძებში გამოსაყენებლად.
გირჩევთ, მწერების საწინააღმდეგოდ გაშენებული მცენარე გამოიყენოთ მხოლოდ დეკორატიული და დამცავი მიზნებისთვის და მკაცრად გამიჯნოთ იგი სამზარეულოში გამოსაყენებელი მწვანილებისგან.
ავტორი: დიმიტრი ლუკიანოვი, თარგმანი ადაპტირებულია: agronews.ge-ის ფორმატისათვის