სიცოცხლისუნარიანი მთა ქვეყნის სიმტკიცის საფუძველია

მაღალმთიანი რეგიონების ინფრასტრუქტურული გაძლიერება ადგილობრივი მოსახლეობის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებასთან ერთად ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური მდგრადობის მნიშვნელოვანი საფუძველია.

საქართველოს მთიანი რეგიონები მხოლოდ ქვეყნის ბუნებრივი სიმდიდრისა და ლანდშაფტის ნაწილი არ არის. მთა წარმოადგენს მნიშვნელოვან ეკონომიკურ სივრცეს, სადაც განვითარებულია მესაქონლეობა, მემთეურეობა, სოფლის მეურნეობის ტრადიციული დარგები, ტურიზმი და სხვა საქმიანობები. ამიტომ მაღალმთიანი დასახლებების გაძლიერება მხოლოდ კონკრეტული სოფლებისა თუ ოჯახების კეთილდღეობის საკითხი არ არის, ის პირდაპირი უკავშირდება ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკურ სიძლიერეს.

მთაში მოსახლეობის შენარჩუნება, ადგილობრივი ეკონომიკური საქმიანობის განვითარება და თანამედროვე ინფრასტრუქტურის შექმნა ის ძირითადი მიმართულებებია, რომლებიც მაღალმთიანი რეგიონების სიცოცხლისუნარიანობას განსაზღვრავს.

ამ თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია აჭარაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, ლოდიძირის მთაზე, ელექტროგადამცემი ქსელის მოწყობა-რეაბილიტაციის პროექტი, რომელსაც აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე ზურაბ პატარაძე ადგილობრივ მოსახლეობასა და მემთეურებთან ერთად გაეცნო.

ლოდიძირის მთაზე ადგილობრივ მოსახლეობასა და მემთეურებთან შეხვედრისას ზურაბ პატარაძემ ყურადღება გაამახვილა მათ საჭიროებებსა და სამომავლოდ გასათვალისწინებელ საკითხებზე. საუბრის ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება მაღალმთიან რეგიონებში ცხოვრების პირობების გაუმჯობესება და ისეთი ეკონომიკური გარემოს შექმნა იყო, რომელიც აქაურებს საკუთარ სოფელსა და მუნიციპალიტეტში დარჩენისა და დაბრუნების მოტივაციას გაუძლიერებს.

ლოდიძირის მთაზე ელექტროგადამცემი ქსელის მოწყობა-რეაბილიტაციის პროექტი 0,4 კვ ძაბვის, 7 830 მეტრი სიგრძის ახალი ელექტროგადამცემი ხაზის მოწყობას ითვალისწინებს.

პროექტის ფარგლებში არსებული, ამორტიზებული ინფრასტრუქტურა და ხის ბოძები თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი ახალი ლითონის საყრდენებით შეიცვლება. სრულად განახლდება კაბელები და სადენები, მოეწყობა დამიწების, მეხამრმიდი თანამედროვე სისტემა და ქსელის უსაფრთხო ფუნქციონირებისთვის საჭირო ღონისძიებები განხორციელდება.

პროექტის დასრულების შემდეგ ლოდიძირის იალაღებზე ელექტრომომარაგება უფრო სტაბილური და უსაფრთხო გახდება.

ერთი შეხედვით, ეს მხოლოდ ინფრასტრუქტურული პროექტია, თუმცა მისი მნიშვნელობა გაცილებით ფართოა.

ძლიერი ინფრასტრუქტურა – ძლიერი მემთეურეობა

მაღალმთიან აჭარაში იალაღები ტრადიციულად მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მესაქონლეობისა და მემთეურეობის განვითარებაში. ზაფხულის საძოვრების გამოყენება ადგილობრივი ოჯახებისთვის შემოსავლის მნიშვნელოვანი წყაროა და ამავე დროს ხელს უწყობს სოფლის მეურნეობის ტრადიციული გამოცდილების შენარჩუნებას.

ელექტროენერგიის სტაბილური მიწოდება მემთეურთათვის მხოლოდ ყოფითი კომფორტის საკითხი არ არის. ის ქმნის შესაძლებლობას გაუმჯობესდეს მეურნეობების ყოველდღიური საქმიანობა, გამოიყენონ თანამედროვე ტექნოლოგიები და თანდათან გაიზარდოს მთაში წარმოებული პროდუქციის ეკონომიკური ღირებულება.

მთაში წარმოებული რძე, ყველი, ხორცი და სხვა ადგილობრივი პროდუქცია საქართველოს აგროსასურსათო ეკონომიკის ნაწილია. შესაბამისად, მემთეურთა საქმიანობის ხელშეწყობა ნიშნავს არა მხოლოდ ერთი კონკრეტული რეგიონის მოსახლეობის მხარდაჭერას, არამედ ადგილობრივი წარმოების შენარჩუნებასა და განვითარებას.

ახალგაზრდების დაბრუნება – მთის მომავლის მთავარი პირობა

მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი გამოწვევა ახალგაზრდების ადგილზე შენარჩუნება და მათი დაბრუნებაა.

ახალგაზრდა ადამიანი სოფელში დაბრუნებას მაშინ განიხილავს რეალურ შესაძლებლობად, როდესაც იქ ცხოვრებისათვის აუცილებელი პირობები არსებობს: ელექტროენერგია, გზა, ინტერნეტი, განათლება, ჯანდაცვა, კომუნიკაციები და, რაც მთავარია, შემოსავლის მიღების შესაძლებლობა.

ამიტომ ინფრასტრუქტურის განვითარება მხოლოდ კომფორტის შექმნა არ არის. ის ეკონომიკური საქმიანობის წინაპირობასაც ქმნის.

თუ მთაში ოჯახს შეუძლია აწარმოოს სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია, განავითაროს მცირე საოჯახო ბიზნესი, მიიღოს შემოსავალი ტურიზმიდან ან სხვა საქმიანობიდან, ახალგაზრდა თაობისთვის მშობლიურ გარემოში დარჩენა უფრო რეალური და მიმზიდველი ხდება.

მთა ტურიზმისა და ადგილობრივი ეკონომიკის დიდი რესურსია

მაღალმთიანი აჭარა ქვეყნის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ტურისტული რესურსია. მთის ბუნება, იალაღები, ტრადიციული მეურნეობები, ადგილობრივი სამზარეულო, კულტურული მემკვიდრეობა და სოფლის ცხოვრების ავთენტური გარემო ტურიზმის განვითარებისთვის მნიშვნელოვან შესაძლებლობებს ქმნის.

ამ პოტენციალის სრულად ათვისებისთვის კი მხოლოდ ბუნებრივი რესურსი საკმარისი არ არის. აუცილებელია ინფრასტრუქტურა და ადგილობრივი მოსახლეობის ეკონომიკურ საქმიანობაში ჩართვა.

ელექტროენერგიის სტაბილური მიწოდება, გზების გაუმჯობესება, ინტერნეტი, მცირე ტურისტული ინფრასტრუქტურა და ადგილობრივი პროდუქციის რეალიზაციის შესაძლებლობები ერთმანეთთან დაკავშირებული კომპონენტებია.

მათი ერთობლიობა ქმნის გარემოს, სადაც მთის ბუნებრივი და კულტურული რესურსი შეიძლება გადაიქცეს ადგილობრივი მოსახლეობის შემოსავლის წყაროდ.

რატომ არის ძლიერი მთა მნიშვნელოვანი მთელი ქვეყნისთვის?

საქართველოსთვის მაღალმთიანი რეგიონების განვითარებას გაცილებით დიდი მნიშვნელობა აქვს, ვიდრე მხოლოდ კონკრეტული დასახლებების კეთილდღეობის უზრუნველყოფა.

მთაში მოსახლეობის შენარჩუნება ნიშნავს:

• სასოფლო-სამეურნეო მიწებისა და საძოვრების უფრო ეფექტიან გამოყენებას;
• მესაქონლეობისა და მემთეურეობის შენარჩუნებას;
• ადგილობრივი პროდუქციის წარმოების ზრდას;
• ტურისტული პოტენციალის უკეთ გამოყენებას;
• ტრადიციული ცოდნისა და კულტურის შენარჩუნებას;
• რეგიონებში დასაქმებისა და შემოსავლების ზრდას;
• ახალგაზრდების მიგრაციის შემცირებას;
• მაღალმთიანი დასახლებების სიცოცხლისუნარიანობის შენარჩუნებას.

ამიტომ მთის განვითარების პოლიტიკა უნდა განიხილებოდეს არა როგორც მხოლოდ სოციალური დახმარების პროგრამა, არამედ როგორც გრძელვადიანი ინვესტიცია ქვეყნის ეკონომიკურ და სოციალურ მომავალში.

რა არის საჭირო მომავალში?

ერთი ინფრასტრუქტურული პროექტი, რა თქმა უნდა, მთის განვითარების ყველა პრობლემას ვერ გადაჭრის. აუცილებელია ერთმანეთთან დაკავშირებული ღონისძიებების გაგრძელებ: გზების, ელექტროენერგიისა და ინტერნეტის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება, სასმელი წყლის ხელმისაწვდომობა, სოფლის მეურნეობის ტექნოლოგიების დანერგვა, მცირე გადამმუშავებელი საწარმოების განვითარება, ტურიზმის ხელშეწყობა და ადგილობრივი პროდუქციის ბაზარზე უკეთ რეალიზება.

განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს მემთეურეობისა და მაღალმთიანი მეცხოველეობის განვითარებას. თანამედროვე ინფრასტრუქტურასთან ერთად ფერმერებს სჭირდებათ ვეტერინარული მომსახურება, საკვების წარმოებისა და შენახვის შესაძლებლობები, ცხოველთა ჯანმრთელობის მართვა, პროდუქციის გადამუშავება და რეალიზაციის სტაბილური არხები.

სწორედ ასეთი კომპლექსური მიდგომა გახდის მთის ეკონომიკას უფრო კონკურენტუნარიანს.

მთის გაძლიერება ქვეყნის გაძლიერებაა

მაღალმთიანი რეგიონების განვითარება არ უნდა განვიხილოთ მხოლოდ სოციალური პოლიტიკის ჭრილში. იქ მცხოვრები ოჯახები ქმნიან სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტს, ინარჩუნებენ ტრადიციულ მეურნეობას, იყენებენ საძოვრებს, ავითარებენ ტურისტულ მომსახურებას და ინარჩუნებენ იმ კულტურულ და ბუნებრივ მემკვიდრეობას, რომელიც საქართველოს იდენტობის ნაწილია.

ლოდიძირის მთაზე ელექტროგადამცემი ქსელის განახლება სწორედ ამ უფრო დიდი პროცესის ერთი კონკრეტული მაგალითია. სტაბილური ელექტრომომარაგება აუმჯობესებს ყოფით პირობებს, მაგრამ ამავე დროს ქმნის უკეთეს საფუძველს ეკონომიკური საქმიანობისთვის.

საქართველოს მთიანი რეგიონების მომავალი დამოკიდებულია იმაზე, შევძლებთ თუ არა იქ ცხოვრების ღირსეული პირობების შექმნას და მთის ეკონომიკური პოტენციალის რეალურ შემოსავლის წყაროდ გარდაქმნას.

ძლიერი სოფელი ქმნის ძლიერ რეგიონს, ძლიერი რეგიონები კი ეკონომიკურად და სოციალურად ძლიერ საქართველოს.