შემოდგომის საგანძური – როგორ ვაქციოთ ჩამოცვენილი ფოთლები სასარგებლო რესურსად?

შემოდგომაზე ჩამოცვენილი ფოთლები ბევრისთვის მხოლოდ ეზოს დასასუფთავებელი ნარჩენია, რომელსაც აგროვებენ და ხშირად წვავენ კიდეც. სინამდვილეში, ჯანსაღი ფოთლები უფასო და ღირებული ორგანული რესურსია, რომლის სწორად გამოყენებითაც შესაძლებელია ნიადაგის გაუმჯობესება, ტენის შენარჩუნება, სარეველების ზრდის შეზღუდვა და მომავალი სეზონისთვის ნაყოფიერი ნიადაგის მომზადება.

შემოდგომაზე ბაღებსა და ბოსტნებში დიდი რაოდენობით გროვდება ჩამოცვენილი ფოთლები. მათი გადაყრა ან დაწვა ყოველთვის საუკეთესო გამოსავალი არ არის. ფოთლები შეიცავს ორგანულ ნივთიერებებს, რომლებიც დაშლის შემდეგ ნიადაგს ამდიდრებს და მის სტრუქტურას აუმჯობესებს.

მთავარია ვიცოდეთ, როგორ გამოვიყენოთ ეს ბუნებრივი რესურსი სწორად. წარმოგიდგენთ ჩამოცვენილი ფოთლების გამოყენების ხუთ პრაქტიკულ მეთოდს.

მოსავლის აღების შემდეგ გათავისუფლებული ბოსტნის კვლები შეიძლება ჩამოცვენილი ფოთლების ფენით დაიფაროს. რეკომენდებულია დაახლოებით 8-15 სმ სისქის ფენის მოწყობა.

ასეთი საფარი რამდენიმე მნიშვნელოვან ფუნქციას ასრულებს:

• ამცირებს შემოდგომის წვიმების შედეგად საკვები ნივთიერებების გამორეცხვის რისკს;

• იცავს ნიადაგს ძლიერი გაყინვისგან;

• ხელს უწყობს ნიადაგში ტენის შენარჩუნებას;

• გაზაფხულისთვის ნაწილობრივ დაშლის შედეგად ნიადაგს ორგანული ნივთიერებებით ამდიდრებს.

იმისთვის, რომ ქარმა მსუბუქი ფოთლები არ გაფანტოს, შესაძლებელია მათ ზემოდან მიწის ან კომპოსტის თხელი ფენის მოყრა.

თუ ფოთლებს არა ცარიელი კვლების, არამედ ზამთარში ღია ცის ქვეშ დარჩენილი მცენარეების დასაცავად იყენებთ, აირჩიეთ მხოლოდ მშრალი ფოთლები. ისინი თავისუფლად, დაუტკეპნავად უნდა განალაგოთ და საფარი სტაბილური სიცივეების დაწყების შემდეგ მოაწყოთ. ეს მცენარეების ჩახურებისა და ლპობის რისკს შეამცირებს.

ჩამოცვენილი ფოთლების ერთ-ერთი საუკეთესო გამოყენება მულჩის დამზადებაა.

ამისთვის ფოთლები ჯერ უნდა დაქუცმაცდეს. შესაძლებელია გაზონის საკრეჭი მანქანის ან სპეციალური ბაღის დამქუცმაცებლის გამოყენება.

დაქუცმაცებული ფოთლები ნაკლებად იკვრება მკვრივ, ჰაერგაუმტარ ფენად და ნიადაგზე უფრო თანაბრად ნაწილდება.

ფოთლის მულჩი:

• ხელს უწყობს ნიადაგში ტენის შენარჩუნებას;

• ამცირებს ტემპერატურის მკვეთრ მერყეობას;

• ზღუდავს სარეველების აღმოცენებას;

• აუმჯობესებს ნიადაგის სტრუქტურას;

• დაშლის პროცესში ნიადაგს ორგანული ნივთიერებებით ამდიდრებს.

განსაკუთრებით სასარგებლოა ასეთი მულჩი ხეხილისა და კენკროვანი კულტურების ძირებში, დეკორატიულ ბუჩქებსა და ბოსტნის კვლებში.

თუ გსურთ, გაზაფხულზე კიტრის, ყაბაყის ან გოგრის ადრეული მოსავალი მიიღოთ, შემოდგომაზე შეგიძლიათ თბილი კვლები მოაწყოთ.

ამისთვის საჭიროა:

1. გათხაროთ დაახლოებით ერთი ბარის პირის სიღრმის თხრილი.

2. ფსკერზე მოათავსოთ ჩამოცვენილი ფოთლების ფენა და მსუბუქად დატკეპნოთ.

3. ფოთლები უხვად დაასველოთ წყლით.

4. ზემოდან მოაყაროთ ნაკელი ან მომწიფებული კომპოსტი.

5. ბოლოს დააფაროთ ნაყოფიერი ნიადაგის ფენა.

ფოთლებისა და სხვა ორგანული მასალის დაშლისას გამოიყოფა სითბო, რაც გაზაფხულზე ნიადაგის უფრო სწრაფად გათბობას უწყობს ხელს. ამასთან, დაშლის პროცესში ორგანული ნივთიერებები ნიადაგს საკვები ელემენტებით ამდიდრებს.

დაშლის პროცესის დასაჩქარებლად ზოგჯერ აზოტის წყაროსაც იყენებენ, თუმცა მისი დამატება საჭირო რაოდენობით უნდა მოხდეს, ნიადაგისა და ორგანული მასალის მდგომარეობის გათვალისწინებით.

ჩამოცვენილი ფოთლებისგან შესაძლებელია მაღალი ხარისხის ფოთლოვანი ჰუმუსის მიღება, რომელიც ნიადაგის სტრუქტურის გასაუმჯობესებლად გამოიყენება.

ამისთვის ვარგისია ჯანმრთელი ხეებისა და ბუჩქების უმრავლესობის ფოთლები.

ფოთლები უნდა შეგროვდეს ცალკე გროვად ან სპეციალურ კომპოსტირების კონტეინერში. აუცილებელია, რომ მასალა გარკვეული პერიოდულობით დატენიანდეს, რადგან დაშლის პროცესში ტენი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს.

ფოთლოვანი ჰუმუსის მისაღებად, ჩვეულებრივ, დაახლოებით ერთი წელი ან მეტი დროა საჭირო. დაშლის დაჩქარება შესაძლებელია ცელულოზის დამშლელი მიკროორგანიზმების შემცველი სპეციალური ბიოპრეპარატებით.

მომზადებული ფოთლოვანი ჰუმუსი აუმჯობესებს ნიადაგის ფხვიერებას, წყლის შეკავების უნარსა და ორგანული ნივთიერებების შემცველობას.

ჩამოცვენილი ფოთლები შეიძლება გამოვიყენოთ მაღალი კვლებისა და დიდი მოცულობის მცენარეთა კონტეინერების მოსაწყობადაც.

ამისთვის ფოთლები ერევა სხვა მცენარეულ ნარჩენებს, კომპოსტსა და ნიადაგს.

ფენებად განლაგებული ორგანული მასალა დროთა განმავლობაში იშლება და ნიადაგის სტრუქტურას აუმჯობესებს. ასეთი მეთოდი განსაკუთრებით მოსახერხებელია მცირე ფართობის ბოსტნებში, სადაც მაღალი კვლების მოწყობა პრაქტიკული გამოსავალია.

მნიშვნელოვანია, რომ ზედა ფენაში მცენარის ფესვებისთვის საკმარისი სისქის ნაყოფიერი ნიადაგი იყოს.

ჩამოცვენილი ფოთლების გამოყენებისას აუცილებელია მათი მდგომარეობის შეფასება. ყველა ფოთოლი სასარგებლო არ არის.

არ გამოიყენოთ დაავადებული მცენარეების ფოთლები. თუ ფოთლებზე შეინიშნება მუქი ლაქები, ნაცრისფერი ან თეთრი ფიფქი, ობი და სოკოვანი დაავადებების სხვა ნიშნები, მათი მულჩად ან ჩვეულებრივ კომპოსტში გამოყენება დაუშვებელია, თუ არ ხართ დარწმუნებული, რომ კომპოსტირების პროცესი დაავადების გამომწვევებს გაანადგურებს. საეჭვო მასალა უმჯობესია გაიტანოთ ნაკვეთიდან და ადგილობრივი წესების შესაბამისად გაანადგუროთ.

არ შეაგროვოთ ფოთლები გზისპირა ზოლებიდან და ქალაქის დატვირთული ქუჩებიდან. ასეთ ადგილებში შეგროვებული ფოთლები შესაძლოა დაბინძურებული იყოს მძიმე მეტალებით, ნავთობპროდუქტებითა და საგზაო მარილებით. მათი გამოყენება განსაკუთრებით არასასურველია ბოსტნისა და კენკროვანი კულტურების კვლებში.

ასევე მოერიდეთ ფოთლების გამოყენებას, თუ მათში დიდი რაოდენობითაა ნაგავი ან სხვა დამაბინძურებელი მასალა.

შემოდგომაზე ჩამოცვენილი ფოთლები ბუნების მიერ ნიადაგისთვის შეთავაზებული უფასო ორგანული რესურსია. მათი სწორად გამოყენებით შესაძლებელია ნიადაგის დაცვა ზამთრის პერიოდში, ორგანული ნივთიერებებით გამდიდრება და მომავალი სეზონისთვის უკეთესი პირობების შექმნა.

ფერმერმა და საოჯახო მეურნეობის მფლობელმა უნდა გაითვალისწინოს, რომ ფოთლების დაწვის ნაცვლად მათი მულჩად, ფოთლოვან ჰუმუსად ან თბილი კვლების შემადგენელ ნაწილად გამოყენება ბევრად უფრო რაციონალური მიდგომაა.

ერთი შეხედვით უსარგებლო შემოდგომის ფოთოლი შეიძლება მომავალი წლის ნაყოფიერი ბაღისა და ბოსტნის საფუძვლად იქცეს. მთავარია, ბუნებრივი რესურსი ნარჩენად კი არა, მეურნეობის განვითარების შესაძლებლობად აღვიქვათ.