12 მაისი – მცენარეთა სიჯანსაღის საერთაშორისო დღეა

მცენარეები დედამიწაზე სიცოცხლის საფუძველია. მცენარეთა სამყარო უზრუნველყოფს ცოცხალი ორგანიზმებისთვის საკვებს (80%) და ჟანგბადს (98%), რომელსაც ვსუნთქავთ. თუმცა, დღეს მცენარეთა სამყარო უპრეცედენტო საფრთხის წინაშეა. სწორედ ამიტომ, გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (UN FAO) ინიციატივით, 12 მაისი მცენარეთა სიჯანსაღის საერთაშორისო დღედ გამოცხადდა.

გლობალური გზავნილი: ბიოუსაფრთხოება და სურსათი

წლევანდელი დღის მთავარი გზავნილია _ „მცენარეთა ბიოუსაფრთხოება – სასურსათო უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად“.

ეს სლოგანი შემთხვევითი არ არის. კლიმატური ცვლილებები და ადამიანის საქმიანობა ცვლის ეკოსისტემებს და ქმნის ახალ ნიშებს მავნებლებისა და დაავადებების გავრცელებისთვის. საერთაშორისო მოგზაურობა და ვაჭრობა, რომელიც ბოლო ათწლეულში გასამმაგდა, ხელს უწყობს ინვაზიური სახეობების სწრაფ გადაადგილებას, რაც ხშირად კატასტროფულ შედეგებს იწვევს ადგილობრივი ფლორისთვის.

მცენარეთა დაავადებები და მავნებლები მხოლოდ ეკოლოგიური პრობლემა არ არის, ეს მსოფლიო მეურნეობისთვის უდიდესი ეკონომიკური დარტყმაა:

• ყოველწლიურად მსოფლიო სოფლის მეურნეობის მოსავლის 40% მავნებლებისა და დაავადებების გამო ნადგურდება;
• სოფლის მეურნეობის პროდუქტებით ვაჭრობაში ეს დანაკარგები 220 მილიარდ აშშ დოლარზე მეტს შეადგენს;
• მოსავლის განადგურება პირდაპირ აისახება სურსათის ფასებზე და ხელმისაწვდომობაზე, რაც საფრთხეს უქმნის მილიონობით ადამიანის კეთილდღეობას.

ბუნების დაცვა და ინტეგრირებული მიდგომა

მცენარეთა სიჯანსაღის დაცვა ნიშნავს ბუნების დაცვას. როდესაც მცენარეები ჯანსაღია, მცირდება ქიმიური პესტიციდების გამოყენების საჭიროება, რაც იცავს ნიადაგს, წყლის რესურსებსა და ბიომრავალფეროვნებას, მათ შორის სასარგებლო მწერებსა და დამტვერავებს.

საქართველო, როგორც უნიკალური აგრობიომრავალფეროვნების მქონე ქვეყანა, აქტიურად უერთდება ამ საერთაშორისო ინიციატივას. სურსათის ეროვნული სააგენტო მუშაობს თანამედროვე გამოწვევების საპასუხოდ, რაც გულისხმობს:

1. მცენარეთა ინტეგრირებული დაცვის (IPM) მეთოდების დანერგვას.
2. მავნებლების მონიტორინგსა და ადრეული შეტყობინების სისტემების განვითარებას;
3. ფიტოსანიტარიული კონტროლის გამკაცრებას საზღვრებზე.

მცენარეთა სიჯანსაღის დაცვა არ არის მხოლოდ სპეციალისტების საქმე _ ეს ყოველი ჩვენგანის პასუხისმგებლობაა.

ბუნების გაფრთხილება, ეკოსისტემების წონასწორობის შენარჩუნება და აგრო-კულტურის სწორი მართვა არის ერთადერთი გზა მდგრადი მომავლისკენ, სადაც სურსათი იქნება უსაფრთხო და გარემო ჯანსაღი.